Gözaltı veya tutuklama gibi beklemeye uygun olmayan durumlarda
Takvimden randevu almak yerine büromuzu doğrudan arayın: +90 (555) 676 78 78. Gözaltına alınan kişi müdafi isteme hakkına sahiptir; müdafi seçecek durumda değilse istemi üzerine baro tarafından müdafi görevlendirilir.
Ceza avukatı ne yapar?
Ceza avukatı, suç şüphesi altındaki kişinin (şüpheli veya sanık) müdafiliğini ya da suçtan zarar gören kişinin (mağdur, şikayetçi, katılan) vekilliğini yapar. Görevi soruşturmanın ilk anında, çoğu zaman ifade veya gözaltı aşamasında başlar; dava, istinaf, temyiz ve cezanın infazı aşamalarında sürer.
Ceza yargılamasında süreler kısadır ve çoğu hak düşürücüdür: tutuklamaya itiraz, takipsizlik kararına itiraz, istinaf ve temyiz için kanun 2 haftalık süreler öngörür. İlk ifadede söylenenler ve soruşturma evresinde toplanan deliller de davanın seyrini büyük ölçüde belirler. Aşağıda süreç baştan sona, kanun maddeleriyle birlikte anlatılmıştır.
Ceza yargılaması hangi aşamalardan oluşur?
Soruşturma
Suç şüphesinin öğrenilmesiyle başlar, Cumhuriyet savcısı yürütür.
Soruşturma, bir suç işlendiği izlenimini veren halin şikayet, ihbar veya başka bir yolla öğrenilmesiyle başlar. Bu evrede hakkında işlem yapılan kişiye şüpheli denir. Cumhuriyet savcısı delilleri toplar; şüphelinin lehine olan delilleri de toplamakla yükümlüdür.
Şüpheli, soruşturmanın her aşamasında bir müdafiin yardımından yararlanabilir (CMK m. 149). Müdafi dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini alabilir; bu yetki ancak kanunda sayılan suçlarda ve hakim kararıyla kısıtlanabilir (CMK m. 153).
Yakalama, gözaltı ve ifade
Gözaltı süresi kural olarak 24 saattir.
Gözaltı süresi, yakalama anından itibaren 24 saati geçemez; kişinin en yakın hakim veya mahkemeye gönderilmesi için gereken ve 12 saati aşamayan yol süresi buna dahil değildir. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı, her defasında 1 günü geçmemek üzere süreyi yazılı emirle 3 gün uzatabilir (CMK m. 91).
İfadesi alınacak kişiye yüklenen suç anlatılır; müdafi seçme hakkı, yakınlarına haber verilmesini isteme hakkı, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama (susma) hakkı ve lehine delillerin toplanmasını isteme hakkı hatırlatılır (CMK m. 147).
Sorgu, tutuklama ve adli kontrol
Tutuklamaya soruşturma evresinde sulh ceza hakimi karar verir.
Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile bir tutuklama nedeninin (kaçma şüphesi, delilleri karartma veya tanıklara baskı girişimi gibi) birlikte bulunması gerekir. İşin önemi ve verilmesi beklenen ceza ile ölçülü olmayan durumlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100).
Tutuklama nedenleri bulunsa bile hakim, tutuklama yerine adli kontrole karar verebilir: yurt dışına çıkamamak, belirli aralıklarla imza vermek, konutu terk etmemek gibi yükümlülükler bu kapsamdadır (CMK m. 109).
Tutuklama ve adli kontrol kararlarına, kararın öğrenildiği günden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m. 268). Soruşturma evresinde tutukluluğun devamı en geç 30 günde bir incelenir; şüpheli de bu incelemeyi isteyebilir (CMK m. 108).
Soruşturmanın sona ermesi
Savcı ya iddianame düzenler ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.
Toplanan deliller suçun işlendiği konusunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler; oluşturmuyorsa kovuşturmaya yer olmadığına (takipsizlik) karar verir. Suçtan zarar gören, takipsizlik kararına tebliğden itibaren 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir (CMK m. 173).
Her soruşturma davayla bitmez. Uzlaştırma, önödeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve seri muhakeme gibi yollarla dosya iddianame düzenlenmeden sonuçlanabilir; bu yollar aşağıda ayrı bir bölümde anlatılmıştır.
Kovuşturma (dava)
İddianamenin kabulüyle başlar; şüpheli artık sanıktır.
Mahkeme iddianameyi kabul ettiğinde kamu davası açılmış olur. Duruşmada sanığın savunması alınır, tanıklar dinlenir, bilirkişi raporları ve diğer deliller tartışılır. Mağdur ve suçtan zarar gören, hüküm verilinceye kadar şikayetçi olduğunu bildirerek davaya katılabilir (CMK m. 237).
Davaya hangi mahkemenin bakacağı suça göre belirlenir. Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve 10 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile kanunda ayrıca sayılan bazı suçlara (örneğin yağma ve nitelikli dolandırıcılık) ağır ceza mahkemesi, diğerlerine kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar.
Asliye ceza mahkemesi, adli para cezasını veya üst sınırı 2 yıl ya da daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünü uygulayabilir. Bu usulde duruşma yapılmaz, savunma 2 hafta içinde yazılı olarak verilir ve mahkumiyet halinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m. 251).
Hüküm
Yargılama; beraat, mahkumiyet veya kanundaki diğer kararlardan biriyle biter.
Mahkeme yargılama sonunda beraat, mahkumiyet, ceza verilmesine yer olmadığı, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi veya düşmesi kararlarından birini verir (CMK m. 223). Mahkumiyet halinde cezanın ertelenmesi, adli para cezasına çevrilmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir.
İstinaf ve temyiz
Süre, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 haftadır.
İlk derece mahkemesinin hükmüne karşı, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m. 273). 15 yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenir (CMK m. 272).
Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır (CMK m. 291). Her karar temyiz edilemez: örneğin ilk derece mahkemesinin verdiği 5 yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararları kural olarak kesindir (CMK m. 286).
İnfaz
Kesinleşen ceza, 5275 sayılı Kanuna göre yerine getirilir.
Hüküm kesinleştikten sonra ceza infaz edilir. Hapis cezasının ne kadarının ceza infaz kurumunda geçirileceği; suçun türüne, suç tarihine, koşullu salıverilme oranına ve denetimli serbestlik süresine göre değişir. Açık ceza infaz kurumuna ayrılma, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme tarihleri her hükümlü için ayrı hesaplanır.
Cezaevinde geçecek süreyi infaz hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz. Ayrıntı için denetimli serbestlik ve infaz yasası değişikliği yazılarına bakabilirsiniz.
İlk anda ne yapmalısınız?
Ceza soruşturmasında en sık karşılaşılan dört durum ve her birinde bilinmesi gerekenler:
İfadeye çağrıldım, ne yapmalıyım?
- Çağrı kağıdında veya telefonda hangi dosya için ve hangi sıfatla (şüpheli, tanık, müşteki) çağrıldığınızı öğrenin.
- Şüpheli olarak ifade verecekseniz, ifadeden önce bir müdafi ile görüşme ve ifade sırasında müdafiin hazır bulunmasını isteme hakkınız vardır.
- Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamak kanuni hakkınızdır; bu hakkın kullanılması suçun kabulü anlamına gelmez.
- İfade tutanağını imzalamadan önce okuyun; söylemediğiniz veya eksik yazılan bir husus varsa düzeltilmesini isteyin.
Yakınım gözaltına alındı, ne yapmalıyım?
- Hangi kolluk biriminde ve hangi suçlamayla tutulduğunu öğrenin; yakalanan kişinin bir yakınına haber verilmesi kanun gereğidir.
- Gözaltındaki kişi müdafi isteme hakkına sahiptir. Müdafi seçecek durumda değilse, istemi üzerine baro tarafından müdafi görevlendirilir.
- Gözaltı süresi kural olarak 24 saattir; bu sürenin sonunda kişi ya serbest bırakılır ya da hakim önüne çıkarılır.
- Yakalama ve gözaltına alma işlemine karşı sulh ceza hakimliğine başvurulabilir.
Yakınım tutuklandı; ne yapılabilir?
- Tutuklama kararına, kararın öğrenilmesinden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir.
- İtiraz süresi geçse bile tutukluluğun devamı en geç 30 günde bir incelenir ve her aşamada tahliye istenebilir.
- Tutuklama yerine adli kontrol uygulanması talep edilebilir; hakim tutuklama gerekçesinde adli kontrolün neden yetersiz kalacağını göstermek zorundadır.
- Kanun, tutukluluk için azami süreler öngörür: ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde 1 yıl (zorunlu hallerde 6 ay uzatılabilir), ağır ceza işlerinde 2 yıl (uzatma kural olarak 3 yılı geçemez).
Hakkımda dava açıldı, ne yapmalıyım?
- İddianameyi ve duruşma gününü bildiren tebligatı dikkatle okuyun; hangi suçtan, hangi olay nedeniyle yargılanacağınız iddianamede yazar.
- Basit yargılama usulü uygulanıyorsa savunmanızı tebliğden itibaren 2 hafta içinde yazılı olarak vermeniz gerekir; bu süre kaçırılmamalıdır.
- Lehinize olan delilleri (belge, yazışma, kamera kaydı, tanık) belirleyin; dinlenmesini istediğiniz tanıkları ve toplanmasını istediğiniz delilleri mahkemeye bildirin.
- Duruşmaya mazeretsiz katılmamak, hakkınızda zorla getirme veya yakalama kararı çıkarılmasına yol açabilir.
Hangi dosyalar dava açılmadan sonuçlanabilir?
Her soruşturma davayla bitmez. Kanun, bazı suçlarda dosyanın savcılık aşamasında kapanmasına imkan veren yollar öngörür. Uzlaştırma, önödeme veya seri muhakeme usulü uygulanması gereken bir dosyada bu usul uygulanmadan düzenlenen iddianame mahkemece iade edilir (CMK m. 174).
Uzlaştırma · CMK m. 253-254
Uzlaştırma, şüpheli ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasıdır. Suç uzlaştırma kapsamındaysa ve dava açmak için yeterli şüphe varsa, savcılık dosyayı dava açmadan önce uzlaştırma bürosuna gönderir. Uzlaştırmacının teklifine 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Taraflardan birine ulaşılamazsa soruşturma uzlaştırma yapılmadan sonuçlandırılır.
Taraflar anlaşır ve şüpheli üstlendiği edimi bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; edim taksitle veya ileri bir tarihte yerine getirilecekse kamu davasının açılması ertelenir. Uzlaşma sağlanamazsa dava açılır ve aynı dosyada yeniden uzlaştırma yoluna gidilemez. Suçun uzlaştırma kapsamında olduğu dava açıldıktan sonra anlaşılırsa uzlaştırma mahkeme aşamasında yapılır; edim yerine getirildiğinde dava düşer.
Uzlaştırma kapsamındaki suçlar
- Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar
- Kasten yaralama (TCK m. 86, 3. fıkra hariç; m. 88)
- Taksirle yaralama (m. 89)
- Tehdit (m. 106/1)
- Konut dokunulmazlığının ihlali (m. 116)
- İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (m. 117/1; m. 119/1-c)
- Hırsızlık (m. 141)
- Güveni kötüye kullanma (m. 155, 3. fıkra hariç)
- Dolandırıcılık (m. 157)
- Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (m. 165)
- Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (m. 234)
- Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi ve belgelerin açıklanması (m. 239, 4. fıkra hariç)
- Çocuklar bakımından ayrıca: mağdurun gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, üst sınırı 3 yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar
Şikayete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip (TCK m. 123/A) ve hakaret (m. 125) suçlarında uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse de uzlaştırma uygulanmaz.
İlgili yazılar: kasten yaralamada şikayet ve uzlaşma, uzlaşma sonrası tazminat davası.
Önödeme · TCK m. 75
Önödeme, kanunda belirlenen miktarın ödenmesiyle dosyanın dava açılmadan kapanmasıdır. Uzlaştırma kapsamındakiler dışında, yalnız adli para cezasını veya üst sınırı 6 ayı aşmayan hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanır. Kanun bazı suçları ayrıca kapsama almıştır; hakaret suçu bunlardandır (kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç).
Savcılık ödenecek miktarı şüpheliye tebliğ eder. Miktar, soruşturma giderleriyle birlikte 10 gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz. Şüpheli 10 gün içinde isterse ödeme birer ay arayla 3 eşit taksite bölünür; taksitler süresinde ödenmezse önödeme hükümsüz kalır ve soruşturma sürer. Önödeme teklif edilmeden dava açılmışsa, hakimin bildirimi üzerine yapılan ödemeyle dava düşer.
Önödeme, mağdurun tazminat isteme hakkını etkilemez. Hakaret gibi kanunda ayrıca sayılan suçların 5 yıl içinde yeniden işlenmesi halinde aynı suç için önödeme uygulanmaz. Önödeme üzerine verilen kararlar, bunlara özgü bir sisteme kaydedilir.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi · CMK m. 171
Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar dışında, üst sınırı 3 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda savcı, yeterli şüphe bulunsa bile kamu davasının açılmasını 5 yıl erteleyebilir. Bunun için şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkum olmamış bulunması, suç işlemekten çekineceği kanaatinin oluşması, ertelemenin şüpheli ve toplum açısından dava açılmasından daha yararlı olması ve zararın tamamen giderilmesi gerekir.
Erteleme süresinde kasıtlı bir suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; işlenirse dava açılır. Örgüt suçlarında, kamu görevlisinin görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlarda ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda bu yol uygulanmaz.
Seri muhakeme · CMK m. 250
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma, mühür bozma, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ve kumar oynanması için yer ve imkan sağlama gibi kanunda sayılan suçlarda uygulanır. Savcı bu usulü şüpheliye teklif eder; şüpheli teklifi müdafii huzurunda kabul ederse savcı cezayı yarı oranında indirerek belirler ve mahkemeden bu yönde hüküm kurulmasını ister.
Mahkeme şüpheliyi müdafii huzurunda dinler; koşulların oluştuğu kanaatine varırsa savcının belirlediğinden ağır olmamak üzere hüküm kurar. Bu usulde iddianame düzenlenmez ve duruşmalı yargılama yapılmaz; ancak sonuçta verilen karar bir mahkumiyet hükmüdür. Teklif kabul edilmezse soruşturma genel hükümlere göre sürer.
Mahkeme hangi kararları verebilir?
Dava açılmışsa mahkeme, yargılamanın sonunda kanunda sayılan hükümlerden birini kurar (CMK m. 223):
Beraat · CMK m. 223/2
Fiil kanunda suç olarak tanımlanmamışsa, suçun sanık tarafından işlenmediği veya işlendiği sabit olmamışsa, kast veya taksir yoksa ya da bir hukuka uygunluk nedeni varsa beraat kararı verilir.
Ceza verilmesine yer olmadığı · CMK m. 223/3-4
İki grup halde verilir. Birincisi failin kusurunun bulunmadığı hallerdir: yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, zorunluluk hali, cebir veya tehdit altında hareket etme, meşru savunmada sınırın heyecan, korku veya telaşla aşılması ve kusurluluğu ortadan kaldıran hata bunlardandır. İkincisinde fiil suç olmaya devam eder ama kanun faile ceza verilmemesini öngörür: etkin pişmanlık, şahsi cezasızlık sebebi, karşılıklı hakaret ve fiilin haksızlık içeriğinin azlığı. Derhal beraat kararı verilebilecek hallerde bu karar verilemez.
Mahkumiyet: hapis cezası · CMK m. 223/5, TCK m. 45-49
Sanığın yüklenen suçu işlediği sabit olursa mahkumiyet kararı verilir. Kanundaki cezalar hapis ve adli para cezasıdır. Hapis cezası; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve süreli hapis olarak üçe ayrılır. Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmedikçe 1 aydan az, 20 yıldan fazla olamaz; 1 yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır. Cezanın ne kadarının ceza infaz kurumunda geçirileceği infaz hükümlerine göre belirlenir.
Mahkumiyet: adli para cezası · TCK m. 52
Adli para cezası, 5 günden az ve kanunda aksine hüküm yoksa 730 günden fazla olmamak üzere belirlenen gün sayısının, bir gün karşılığı takdir edilen miktarla çarpılmasıyla hesaplanır. Bir gün karşılığı en az 100, en fazla 500 TL'dir ve kişinin ekonomik durumuna göre belirlenir. Hakim ödeme için 1 yıla kadar süre verebilir veya cezanın taksitle ödenmesine karar verebilir; taksit süresi 2 yılı geçemez, taksit sayısı 4'ten az olamaz. Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir.
Güvenlik tedbiri, davanın reddi ve düşmesi · CMK m. 223/6-8
Mahkeme, mahkumiyet yerine veya mahkumiyetin yanında güvenlik tedbirine hükmedebilir. Aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir. Zamanaşımı ve şikayetten vazgeçme gibi Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinde ya da dava şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması halinde dava düşer.
Mahkumiyet her zaman cezaevi anlamına gelir mi?
Gelmez. Kanun, cezanın kişiye ve olaya göre bireyselleştirilmesi için çeşitli yollar öngörür; bunların uygulanıp uygulanmayacağı her dosyada ayrı değerlendirilir.
Cezanın ertelenmesi · TCK m. 51
2 yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde bu sınır 3 yıldır. Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan 3 aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması ve yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması aranır.
Adli para cezasına ve seçenek yaptırımlara çevirme · TCK m. 50
Kısa süreli (1 yıl veya daha az) hapis cezası; kişinin durumuna ve suçun özelliklerine göre adli para cezasına veya zararın giderilmesi, belirli yerlere gitme yasağı gibi seçenek yaptırımlara çevrilebilir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) · CMK m. 231
Hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise mahkeme HAGB kararı verebilir. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve zararın tamamen giderilmesi gerekir. Sanık 5 yıl denetim süresine tabi tutulur; bu sürede kasten yeni bir suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa dava düşer. Madde, 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir; HAGB kararına karşı istinaf yolu açıktır. Ayrıntısı
Mağdur ve şikayetçi tarafında süreç nasıl işler?
Ceza avukatı yalnızca savunma tarafında görev yapmaz. Suçtan zarar gören kişi de sürecin her aşamasında vekil ile temsil edilebilir:
- Şikayet süresi: Şikayete bağlı suçlarda şikayet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren 6 ay içinde kullanılmalıdır (TCK m. 73).
- Takipsizliğe itiraz: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara, tebliğden itibaren 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir (CMK m. 173).
- Davaya katılma: Mağdur ve suçtan zarar gören, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikayetçi olduğunu bildirerek davaya katılabilir (CMK m. 237). Katılan, delil sunabilir ve hükme karşı kanun yoluna başvurabilir.
- Uzlaştırma: Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda zararın giderilmesi uzlaştırma görüşmelerinde ele alınır. Uzlaşmanın tazminat davasına etkisi için ilgili yazıya bakabilirsiniz.
Haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle tazminat
Kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan veya tutuklanan, kanuni gözaltı süresi içinde hakim önüne çıkarılmayan ya da kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişiler, uğradıkları maddi ve manevi zararları devletten isteyebilir (CMK m. 141). İstem, karar veya hükmün kesinleştiğinin tebliğinden itibaren 3 ay ve her halde kesinleşme tarihini izleyen 1 yıl içinde, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesine yapılır (CMK m. 142).
Suç türleri ve ilgili yazılar
Aşağıdaki yazılarda belirli suçlar ve ceza yargılamasının sık sorulan konuları ayrı ayrı ele alınmıştır.
Soruşturma ve deliller
Suç türleri
- Kasten yaralama suçu (TCK 86)
- Kasten yaralamada şikayet, uzlaşma ve tutuklama
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
- Uyuşturucu madde ticareti suçunda Yargıtay kriterleri
- Nitelikli dolandırıcılık suçu
- Basit dolandırıcılık suçu (TCK 157)
- IBAN kullandırma ve TCK 158/4
- Banka hesabını kiraya vermek suç mu?
- Tefecilik suçu (TCK 241)
- Alkollü araç kullanma cezası
- Yalan yere yemin suçu
- Suça sürüklenen çocuk ceza alır mı?
Karar, zamanaşımı ve sicil
Tüm yazılar: makaleler
Karabük'te ceza yargılaması
Karabük merkezde işlenen suçlara ilişkin soruşturmaları Karabük Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür; davalar Karabük Adliyesi'ndeki ceza mahkemelerinde görülür. Karabük Adliyesi'nde 2 ağır ceza mahkemesi (1. ve 2. Ağır Ceza Mahkemesi) ile 4 asliye ceza mahkemesi bulunur. Adliye, Ergenekon Mahallesi Mimar Sinan Caddesi'ndedir.
İlçelerde ayrı adliyeler vardır: Safranbolu Adliyesi'nde 2, Eskipazar ve Yenice adliyelerinde 1'er asliye ceza mahkemesi görev yapar. İlçe adliyelerinde ağır ceza mahkemesi bulunmadığından, ağır ceza mahkemesinin görevine giren davalar Karabük'te görülür.
Büromuz Karabük merkezdedir: Bayır Mah. Kemal Güneş Cad. Hürriyet İş Merkezi (Akbank Binası) No:145/401, 78050 Merkez/Karabük. Başka şehirlerdeki soruşturma ve davalar için online danışmanlık ile görüşme yapılabilir.
Ceza davasında avukat zorunlu mu, ücret nasıl belirlenir?
Ceza yargılamasında avukatla temsil kural olarak zorunlu değildir. Ancak şüpheli veya sanık çocuksa, kendisini savunamayacak derecede malulse veya sağır ve dilsizse ya da suç için kanunda öngörülen cezanın alt sınırı 5 yıldan fazla hapis ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir. Müdafi seçecek durumda olmadığını beyan eden kişiye de istemi halinde baro tarafından müdafi görevlendirilir (CMK m. 150).
Avukatlık ücreti, işin kapsamına ve aşamasına göre avukatla yapılan yazılı sözleşmeyle belirlenir; Türkiye Barolar Birliği'nin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında ücret kararlaştırılamaz. Danışma görüşmesinin süresi, ücreti ve işleyişi online danışmanlık sayfasında yazılıdır.
Ceza hukuku alanında çalışan avukatlar
Av. Yusuf ÇOLAK
Yönetici Ortak & Avukat
Av. Ümithan KAPLAN
Ortak & Avukat
Sık sorulan sorular
Gözaltı süresi en fazla ne kadardır?
Gözaltı süresi yakalama anından itibaren 24 saati geçemez; kişinin en yakın hakim veya mahkemeye gönderilmesi için gereken ve 12 saati aşamayan yol süresi buna dahil değildir. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi, her defasında 1 günü geçmemek üzere yazılı emirle 3 gün uzatabilir (CMK m. 91).
İfade verirken susma hakkımı kullanırsam aleyhime olur mu?
Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamak şüphelinin ve sanığın kanuni hakkıdır ve bu hak ifadeden önce kendisine hatırlatılır (CMK m. 147). Bu hakkın kullanılması suçun kabulü anlamına gelmez.
Ceza davasında avukat tutmak zorunlu mu?
Kural olarak zorunlu değildir. Ancak şüpheli veya sanık çocuksa, kendisini savunamayacak derecede malulse veya sağır ve dilsizse ya da soruşturma veya dava alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suça ilişkinse, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir (CMK m. 150).
Avukat tutacak gücüm yoksa ne yapabilirim?
Şüpheli veya sanık müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde baro tarafından bir müdafi görevlendirilir (CMK m. 150). Mağdur ve şikayetçiler bakımından da kanunda öngörülen hallerde barodan vekil görevlendirilmesi istenebilir.
Tutuklama kararına kaç gün içinde itiraz edilir?
Tutuklama kararına, kararın öğrenildiği günden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m. 268). İtiraz süresi geçtikten sonra da tutukluluğun devamı en geç 30 günde bir incelenir ve tahliye talebinde bulunulabilir.
Tutukluluk en fazla ne kadar sürebilir?
Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok 1 yıldır ve zorunlu hallerde 6 ay uzatılabilir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde süre en çok 2 yıldır; uzatma süresi kural olarak toplam 3 yılı, kanunda sayılan bazı suçlarda 5 yılı geçemez. Soruşturma evresi için ayrıca daha kısa üst sınırlar öngörülmüştür (CMK m. 102).
Adli kontrol nedir?
Adli kontrol, tutuklama nedenleri bulunan şüpheli veya sanığın tutuklanması yerine belirli yükümlülüklere tabi tutulmasıdır. Yurt dışına çıkamamak, belirlenen yerlere düzenli olarak başvurmak (imza), konutu terk etmemek ve güvence yatırmak bu yükümlülüklerin başlıcalarıdır (CMK m. 109).
HAGB kararı adli sicil kaydında görünür mü?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı adli sicile değil, bu kararlara özgü bir sisteme kaydedilir. Bu kayıt yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenebilir (CMK m. 231/13).
Uzlaşma hangi suçlarda mümkündür?
Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar ile kanunda sayılan suçlarda uzlaştırma yoluna gidilir: kasten yaralama (nitelikli halleri hariç), taksirle yaralama, tehdidin temel hali, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanmanın temel halleri bunlardandır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret suçları şikayete bağlı olsa bile uzlaştırma kapsamında değildir (CMK m. 253). Kapsamdaki bir suçta dosya, dava açılmadan önce uzlaştırma bürosuna gönderilir.
Savcılıktan önödeme teklifi geldi; ödersem ne olur?
Tebliğ edilen miktarı soruşturma giderleriyle birlikte 10 gün içinde öderseniz hakkınızda kamu davası açılmaz (TCK m. 75). 10 gün içinde talep ederseniz ödeme birer ay arayla 3 eşit taksite bölünür. Ödeme yapılmazsa soruşturma sürer ve dava açılabilir. Önödeme, mağdurun tazminat isteme hakkını ortadan kaldırmaz.
Hakaret suçunda uzlaşma olur mu?
Hayır. Hakaret suçu uzlaştırma kapsamında değildir, önödeme kapsamındadır (CMK m. 253/3, TCK m. 75/6). Savcılığın bildirdiği miktar süresinde ödenirse dava açılmaz. Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret önödeme kapsamında değildir. Suçun 5 yıl içinde yeniden işlenmesi halinde de önödeme uygulanmaz.
Ceza verilmesine yer olmadığı kararı ne demektir?
Fiil işlenmiş olmakla birlikte faile ceza verilmediği hallerde kurulan hükümdür (CMK m. 223/3-4). Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, zorunluluk hali gibi kusuru kaldıran nedenlerde veya etkin pişmanlık, karşılıklı hakaret gibi kanunun ceza verilmemesini öngördüğü hallerde verilir. Beraatten farklıdır: beraatte suçun işlenmediği veya işlendiğinin kanıtlanamadığı sonucuna varılır.
Şikayetten vazgeçersem dava düşer mi?
Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça şikayetten vazgeçme davayı düşürür. Şikayete bağlı olmayan suçlarda ise vazgeçme davanın devamını engellemez. Hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m. 73).
Şikayet süresi ne kadardır?
Şikayete bağlı suçlarda şikayet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren 6 ay içinde kullanılmalıdır; bu süre dava zamanaşımı süresini geçemez (TCK m. 73).
İstinaf ve temyiz süresi kaç gündür?
İstinaf ve temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 haftadır (CMK m. 273 ve 291). Süre, gerekçeli kararın tebliğiyle başlar.
Ceza davası zamanaşımına uğrar mı?
Evet. Dava zamanaşımı süresi suç için öngörülen cezaya göre değişir: 5 yıldan fazla olmayan hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda 8 yıl, 5 yıldan fazla ve 20 yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda 15 yıl, 20 yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda 20 yıl, müebbet hapiste 25 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıldır (TCK m. 66).
Beraat ettim; tutuklu kaldığım süre için tazminat isteyebilir miyim?
Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişiler devletten tazminat isteyebilir (CMK m. 141). İstem, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren 3 ay ve her halde kesinleşme tarihini izleyen 1 yıl içinde ağır ceza mahkemesine yapılır (CMK m. 142).
Dosyam başka bir şehirde; görüşme yapabilir miyim?
Evet. Büromuz Karabük'tedir; başka şehirlerdeki soruşturma ve davalar için telefon veya görüntülü görüşmeyle online danışmanlık randevusu alınabilir.