Faiz nasıl hesaplanır?
Yasal faiz ve temerrüt faizi basit faizdir; faize yeniden faiz yürütülmez (3095 sayılı Kanun m. 3). Hesap şu formülle yapılır:
Faiz = Anapara x Gün sayısı x Yıllık faiz oranı / 36.500
Faiz oranı hesap döneminde değişmişse süre, oranın değiştiği tarihlerden bölünür; her dönem kendi oranıyla hesaplanır ve sonuçlar toplanır. Örnek: 01.01.2025 tarihinde temerrüde düşülen 100.000 TL alacağın 01.10.2026 tarihine kadar işlemiş yasal faizi ₺43.139,73 tutarındadır.
| Dönem | Gün | Oran | Faiz |
|---|---|---|---|
| 01.01.2025 - 30.07.2026 | 576 | %24 | ₺37.873,97 |
| 31.07.2026 - 01.10.2026 | 62 | %31 | ₺5.265,75 |
Aynı alacak ticari bir işten doğmuşsa ve avans faizi istenmişse, aynı dönem için işlemiş faiz ₺76.460,27 olur. Faiz türünün doğru belirlenmesi bu nedenle sonucu önemli ölçüde değiştirir.
Hangi alacağa hangi faiz uygulanır?
Uygulanacak faiz, alacağın türüne ve taraflar arasında bir sözleşme bulunup bulunmadığına göre belirlenir. Dava dilekçesinde veya icra takibinde faiz türünün açıkça yazılması gerekir; tür belirtilmeden yalnızca faiz istenmişse yargı uygulamasında yasal faiz esas alınmaktadır.
| Alacak | Uygulanan faiz | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşmede faiz oranı yazmayan adi (ticari olmayan) alacaklar | Yasal faiz | 3095 sayılı Kanun m. 1, m. 2/1 |
| Ticari işlerden doğan alacaklar (tacirler arası satış, fatura, çek, bono) | Avans faizi istenebilir | 3095 sayılı Kanun m. 2/2 |
| Kıdem tazminatı | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | 1475 sayılı Kanun m. 14 |
| Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | 4857 sayılı İş Kanunu m. 34 |
| İhbar tazminatı, yıllık izin ücreti | Yasal faiz | 3095 sayılı Kanun m. 1 |
| Haksız fiilden doğan tazminat (trafik kazası, yaralama) | Yasal faiz; zarara yol açan araç ticari ise yargı uygulamasında avans faizi | 3095 sayılı Kanun m. 1, m. 2 |
| Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılan alacaklar | Sözleşmedeki oran (kanuni sınırlar içinde) | Türk Borçlar Kanunu m. 88, m. 120 |
| Yabancı para alacakları | Devlet bankalarının o para birimindeki 1 yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek faiz | 3095 sayılı Kanun m. 4/a |
İşçilik alacaklarında her kalemin faizi ayrı kurala bağlıdır. Kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin ücretini faiziyle birlikte hesaplamak için işçilik alacakları hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Yasal faiz oranı 2026
Yasal (kanuni) faiz, sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış hallerde uygulanan orandır. 31.07.2026 tarihinden itibaren yıllık %31 olarak uygulanmaktadır.
31.07.2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle yasal faiz sabit bir oran olmaktan çıkmış, Merkez Bankası'nın reeskont oranına bağlanmıştır: oran, önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uygulanan reeskont oranının yüzde 80'idir. 30 Haziran günündeki reeskont oranı 31 Aralık'taki orandan 5 puan veya daha çok farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde 80'i geçerli olur (3095 sayılı Kanun m. 1). Bu nedenle oran artık her yıl başında, gerekirse 1 Temmuz'da yeniden belirlenir.
| Dönem | Yıllık oran |
|---|---|
| 31.07.2026 - devam ediyor | %31 |
| 01.06.2024 - 30.07.2026 | %24 |
| 01.01.2006 - 31.05.2024 | %9 |
| 01.05.2005 - 31.12.2005 | %12 |
| 01.07.2004 - 30.04.2005 | %38 |
| 01.01.2004 - 30.06.2004 | %43 |
| 01.07.2003 - 31.12.2003 | %50 |
| 01.07.2002 - 30.06.2003 | %55 |
| 01.01.2000 - 30.06.2002 | %60 |
Temerrüde düşen borçlu, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa geçmiş günler için aynı oran üzerinden temerrüt faizi öder (m. 2/1). Eski tarihli alacaklarda her dönem kendi oranıyla hesaplanır; örneğin 2023 yılında başlayan bir faiz, 31.05.2024 tarihine kadar %9, sonrasında değişen oranlarla işler.
Avans faizi (ticari temerrüt faizi) oranı 2026
Ticari işlerde alacaklı, arada sözleşme olmasa bile, Merkez Bankası'nın kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı üzerinden temerrüt faizi isteyebilir (3095 sayılı Kanun m. 2/2). Avans faizi oranı şu anda yıllık %39,75 olarak uygulanmaktadır.
Kanun, bir yıl boyunca önceki yılın 31 Aralık günündeki avans oranının uygulanmasını öngörür. 30 Haziran günündeki oran bundan 5 puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur. Merkez Bankası'nın yıl içinde yaptığı diğer değişiklikler, bu iki tarihe kadar temerrüt faizine yansımaz. Araç, dönemleri bu kurala göre belirler.
| Dönem | Yıllık oran |
|---|---|
| 01.01.2026 - devam ediyor | %39,75 |
| 01.07.2025 - 31.12.2025 | %44,25 |
| 01.01.2025 - 30.06.2025 | %49,25 |
| 01.07.2024 - 31.12.2024 | %51,75 |
| 01.01.2024 - 30.06.2024 | %44,25 |
| 01.07.2023 - 31.12.2023 | %16,75 |
| 01.01.2023 - 30.06.2023 | %10,75 |
| 01.01.2022 - 31.12.2022 | %15,75 |
| 01.01.2021 - 31.12.2021 | %16,75 |
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | %13,75 |
| 01.07.2018 - 31.12.2019 | %19,5 |
| 01.01.2017 - 30.06.2018 | %9,75 |
01.01.2000 - 31.12.2016 arası oranlar
| 01.01.2015 - 31.12.2016 | %10,5 |
| 01.01.2014 - 31.12.2014 | %11,75 |
| 01.01.2013 - 31.12.2013 | %13,75 |
| 01.01.2012 - 31.12.2012 | %17,75 |
| 01.01.2011 - 31.12.2011 | %15 |
| 01.01.2010 - 31.12.2010 | %16 |
| 01.07.2009 - 31.12.2009 | %19 |
| 01.01.2008 - 30.06.2009 | %27 |
| 01.01.2007 - 31.12.2007 | %29 |
| 01.01.2006 - 31.12.2006 | %25 |
| 01.07.2005 - 31.12.2005 | %30 |
| 01.07.2004 - 30.06.2005 | %42 |
| 01.01.2004 - 30.06.2004 | %48 |
| 01.07.2003 - 31.12.2003 | %57 |
| 01.07.2002 - 30.06.2003 | %64 |
| 01.01.2000 - 30.06.2002 | %70 |
Bir işin ticari iş sayılıp sayılmadığı, tarafların tacir olup olmadığına ve işin ticari işletmeyle ilgisine göre belirlenir. Ayrıntı için ticaret hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Faiz hangi tarihten başlar?
Temerrüt faizi, borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler. Hesapta en sık yapılan hata, faizin yanlış tarihten başlatılmasıdır.
| Durum | Faizin başlangıcı | Dayanak |
|---|---|---|
| Vadesi sözleşmede belli olan borç | Vade gününün geçmesiyle | Türk Borçlar Kanunu m. 117/2 |
| Vadesi belli olmayan borç | Alacaklının ihtarının borçluya ulaşmasıyla | Türk Borçlar Kanunu m. 117/1 |
| Haksız fiil (kaza, zarar verme) | Fiilin işlendiği tarihte | Türk Borçlar Kanunu m. 117/2 |
| Sebepsiz zenginleşme | Zenginleşme tarihinde; iyiniyetli zenginleşende ihtarla | Türk Borçlar Kanunu m. 117/2 |
| Ticari borç | Vadenin bitiminde; vade yoksa ihtar gününde | Türk Ticaret Kanunu m. 10 |
| Ticari işletmeler arası mal ve hizmet tedariki | Sözleşmedeki ödeme gününde; gün belirlenmemişse faturanın alınmasını izleyen 30 günün sonunda, ihtara gerek olmadan | Türk Ticaret Kanunu m. 1530 |
| Kıdem tazminatı | İş sözleşmesinin sona erdiği tarihte | 1475 sayılı Kanun m. 14 |
| İhtar çekilmemiş diğer alacaklar | Dava veya icra takibi tarihinde | Yargı uygulaması |
Ölüm ve bedensel zarar nedeniyle istenen tazminatlarda 16.07.2026 tarihli değişiklikle özel bir kural getirilmiştir: zarar görenin veya desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir (Türk Borçlar Kanunu m. 55). Trafik ve iş kazası tazminatlarına ilişkin bilgi sigorta ve tazminat hukuku sayfasındadır.
Sözleşmeyle kararlaştırılan faizin sınırı var mıdır?
Ticari olmayan işlerde taraflar faiz oranını serbestçe belirleyemez. Sözleşmeyle kararlaştırılan yıllık anapara faizi yasal faiz oranının yüzde 50 fazlasını (Türk Borçlar Kanunu m. 88), temerrüt faizi ise yüzde 100 fazlasını (m. 120) aşamaz. Güncel yasal faiz oranına göre bu sınırlar:
- Anapara (akdi) faizi için en çok yıllık %46,5
- Temerrüt faizi için en çok yıllık %62
Sözleşmede akdi faiz kararlaştırılmış ancak temerrüt faizi yazılmamışsa ve akdi faiz yasal orandan yüksekse, temerrüt faizi olarak akdi faiz oranı uygulanır (m. 120/3).
Ticari işlerde ise faiz oranı serbestçe belirlenir (Türk Ticaret Kanunu m. 8). Tüketici işlemlerinde tüketiciyi koruyan hükümler saklıdır.
Bileşik faiz, kısmi ödeme ve faizi aşan zarar
- Bileşik faiz yasağı: Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken faize faiz yürütülemez (3095 sayılı Kanun m. 3); temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi işletilemez (Türk Borçlar Kanunu m. 121). Faizin anaparaya eklenerek yeniden faiz yürütülmesi yalnızca cari hesaplarda ve her iki taraf için ticari iş olan ödünç sözleşmelerinde, tacirler arasında ve üç aydan kısa olmayan devrelerle mümkündür (Türk Ticaret Kanunu m. 8).
- Kısmi ödeme: Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemişse kısmi ödemesini anaparadan düşebilir (Türk Borçlar Kanunu m. 100). Gecikmişse ödeme önce faiz ve giderlere sayılır. Bu durumda her ödeme tarihine kadar ayrı hesap yapılmalıdır.
- Faizi aşan zarar: Alacaklının zararı temerrüt faizinden fazlaysa, borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe aşan zararı da gidermek zorundadır (Türk Borçlar Kanunu m. 122). Bu zararın varlığını ve miktarını alacaklı ispat eder.
Araç neyi hesaplar, neyi hesaplamaz?
Araç, tek bir anapara için seçilen iki tarih arasındaki basit faizi hesaplar. Yasal faiz ve avans faizi oranları 01.01.2000 tarihinden, mevduat faizi verisi Aralık 2011'den başlar. Mevduata uygulanan en yüksek faizde, yargı uygulamasındaki yönteme uygun olarak faizin başladığı tarihteki oran bir yıl boyunca uygulanır ve her yıl başında yeniden belirlenir; son veri Ağustos 2026 ayına aittir.
- Kısmi ödemeler, birden fazla alacak kalemi ve icra masrafları hesaba katılmaz.
- Yabancı para alacaklarının faizi hesaplanmaz.
- Vergi borçlarına uygulanan gecikme zammı ve gecikme faizi ayrı kurallara bağlıdır; bu araçla hesaplanmaz.
- Kredi kartı ve tüketici kredisi faizleri kendi mevzuatına tabidir.
Sık sorulan sorular
Yasal faiz oranı şu anda yüzde kaçtır?
Yasal faiz oranı 31.07.2026 tarihinden itibaren yıllık %31 olarak uygulanmaktadır. Oran, Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'idir ve her yıl başında yeniden belirlenir.
Avans faizi oranı yüzde kaçtır?
Ticari işlerde temerrüt faizi olarak istenebilen avans faizi oranı şu anda yıllık %39,75 olarak uygulanmaktadır. Bu oran, Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranıdır.
Faiz nasıl hesaplanır?
Anapara, gün sayısı ve yıllık faiz oranı çarpılır, sonuç 36.500'e bölünür. Faiz oranı dönem içinde değişmişse her dönem ayrı hesaplanır ve sonuçlar toplanır. Yasal faiz ve temerrüt faizinde faize faiz yürütülmez.
Yasal faiz ile avans faizi arasındaki fark nedir?
Yasal faiz, sözleşmede oran kararlaştırılmamış bütün alacaklarda uygulanan genel orandır. Avans faizi ise yalnızca ticari işlerden doğan alacaklarda istenebilir ve yasal faizden yüksektir. Alacağın ticari iş niteliğinde olup olmadığı, hangi faizin isteneceğini belirler.
Faiz hangi tarihten itibaren işler?
Borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler. Vadesi belli borçlarda vade gününün geçmesiyle, vadesi belli olmayan borçlarda ihtarın borçluya ulaşmasıyla, haksız fiillerde fiilin işlendiği tarihte temerrüt oluşur. İhtar çekilmemişse faiz dava veya icra takibi tarihinden başlar.
Sözleşmeye istenen oranda faiz yazılabilir mi?
Ticari olmayan işlerde hayır. Sözleşmeyle kararlaştırılan anapara faizi yasal faiz oranının yüzde 50 fazlasını, temerrüt faizi ise yüzde 100 fazlasını aşamaz. Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir; tüketici işlemlerinde tüketiciyi koruyan hükümler saklıdır.
Faize faiz işletilebilir mi?
Kural olarak hayır. Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken bileşik faiz yürütülemez; temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi işletilemez. Bileşik faiz yalnızca cari hesaplarda ve her iki taraf için ticari iş niteliğindeki ödünç sözleşmelerinde, tacirler arasında geçerlidir.
Kısmi ödeme yapılırsa faiz nasıl hesaplanır?
Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anaparadan düşebilir. Gecikmişse ödeme önce faiz ve giderlere sayılır. Kısmi ödeme bulunan alacaklarda her ödeme tarihine kadar ayrı hesap yapılması gerekir; bu araç tek anapara üzerinden hesap yapar.
Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?
Kıdem tazminatına, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. Bu faizde oran, faizin başladığı tarihte bankalarca bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek orandır ve her yıl yeniden belirlenir.
Faiz alacağı için zamanaşımı var mıdır?
Anapara faizleri 5 yıllık zamanaşımına tabidir (Türk Borçlar Kanunu m. 147). Süre, alacağın ve faizin türüne göre değişebildiğinden eski tarihli alacaklarda zamanaşımının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.