İnfaz Yasası Değişikliği 2025: 10. Yargı Paketi Toplumda Beklentileri Karşıladı mı?
Kamuoyunda 10. Yargı Paketi olarak bilinen 7550 sayılı Kanun, 4 Haziran 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun; Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Türk Ceza Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yaptı. İnfaz bakımından asıl yenilikler; ikinci defa mükerrirlere koşullu salıverilme yolunun açılması, denetimli serbestlik için cezaevinde en az onda bir kalma şartı ve konutta, hafta sonu veya geceleyin infazın kapsamının genişletilmesidir. Bu makalede yürürlükteki kuralları, önceki durumla karşılaştırarak anlatıyoruz.
10. Yargı Paketinde Neler Var?
Bu başlık altında infaz yasası içeriklerini detaylı bir şekilde işleyeceğiz.
Koşullu Salıverilme Düzenlemeleriyle Gelen Yenilikler Neler?
Koşullu salıverilmenin genel kuralları 10. Yargı Paketi ile değişmedi: ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar 30 yılını, müebbet hapis cezasına mahkum olanlar 24 yılını, süreli hapis cezasına mahkum olanlar ise cezalarının yarısını infaz kurumunda geçirdiklerinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir (5275 sayılı Kanun m. 107/2). Ancak; kasten öldürme, neticesi itibarıyla ağırlaşmış yaralama, işkence ve eziyet, cinsel saldırının temel hali, reşit olmayanla cinsel ilişkinin temel hali, cinsel taciz, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından mahkum olanlar için koşullu salıverilme oranı üçte ikidir. Nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarında ise oran dörtte üçtür (m. 108/9). Paketin koşullu salıverilmedeki asıl yeniliği ikinci defa tekerrürle ilgilidir: İkinci defa tekerrür halinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuz dokuz yılının, müebbet hapis cezasının otuz üç yılının, birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet halinde en fazla otuz iki yılının, süreli hapis cezasının ise dörtte üçünün infaz kurumunda iyi hali olarak infaz edilmesi durumunda koşullu salıverilmeden yararlanılabilir (m. 108/3). Değişiklikten önce ikinci defa mükerrirler koşullu salıverilmeden yararlanamıyordu. Yine ikinci defa tekerrür durumunda hükümlünün koşullu salıverilmeden yararlanabilmesi için iyi halli olması gerekmektedir. Cezaevinde geçirdiği süreçteki davranışları değerlendirilecek ve olumlu ise hükümlü koşullu salıverilmeden faydalanabilecek, aksi halde hapis cezasının infazına devam edilecektir.
Denetimli Serbestlik Uygulamasında Yapılan Değişiklikler Neler?
Denetimli serbestlik uygulamasında da önemli değişiklikler yapılmıştır. Buna göre; koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli bir hükümlünün, denetimli serbestlik tedbirinden yararlanabilmesi için koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması zorunlu hale getirilmiştir. Aynı zamanda, hükümlünün ceza infaz kurumunda geçireceği süre, hiçbir şekilde beş günden az olamaz.
Bir hapis cezasının ne kadarının cezaevinde, ne kadarının denetimli serbestlikte geçeceğini yatar ve denetimli serbestlik hesaplama aracımızla görebilirsiniz. Onda bir kuralı 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlara uygulanır.
Özel İnfaz Usullerinde (Konutta İnfaz) Yapılan Değişiklikler Neler?
Konutta infaz usulünün kapsamı genişletilmiştir (m. 110). Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlünün cezasının konutta çektirilmesine ilişkin karar ve denetim usulü yeniden düzenlenmiştir; bu imkan ağırlaştırılmış müebbet hapis dışındaki hapis cezaları için geçerlidir ve karar, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen veya onaylanan rapora dayanılarak infaz hakimi tarafından verilir. Cezasının özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilenler hakkında koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri de uygulanır. Kadın, çocuk ve 65 yaşını bitiren hükümlüler için toplam 3 yıl, 70 yaşını bitirenler için 4 yıl, 75 yaşını bitirenler için 5 yıl, 80 yaşını bitirenler için ise 6 yıl veya daha az süreli hapis cezaları konutta infaz edilebilir. Doğurduğu tarihten itibaren 6 ay geçen ve toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan kadın hükümlülerin cezasının da konutta çektirilmesine karar verilebilir; talep için doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş olmalıdır.
İyi Hal Değerlendirmesinde Yapılan Değişiklikler Neler?
Hükümlülerin iyi hal değerlendirmesi, infazın tüm aşamalarında ve en geç 6 ayda bir yapılır (m. 89). Bu kural 2020 yılından beri yürürlüktedir; 10. Yargı Paketi iyi hal değerlendirmesinde değişiklik yapmamıştır.
İnfazın Ertelenmesi ve Geri Bırakılması Hususlarında Yapılan Değişiklikler Neler?
İnfazın geri bırakılmasına ilişkin kurallar 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesindedir ve 10. Yargı Paketi ile değişmemiştir: Gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş bulunan kadınlar hakkında hapis cezasının infazı geri bırakılır (m. 16/4). Ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen hükümlünün cezasının infazı, iyileşinceye kadar geri bırakılabilir (m. 16/6).
Cezaevlerindeki Yoğunluğun Azaltılması Amacıyla Yapılan Değişiklikler Neler?
Açık ceza infaz kurumuna erken ayrılma imkanı 10. Yargı Paketinden önce de vardı: Covid-19 döneminde getirilen ve 31 Temmuz 2023 tarihine kadar uygulanan kurala göre, açığa ayrılmasına 1 yıl veya daha az kalan iyi halli hükümlüler açık kuruma gönderilebiliyordu (Geçici m. 9/6). Bugün yürürlükte olan kural ise 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar içindir: toplam cezası 10 yıldan azsa 1 ayını, 10 yıl ve daha fazlaysa 3 ayını kapalı kurumda geçiren ve açığa ayrılmasına 3 yıl veya daha az kalan hükümlü açık kuruma ayrılabilir (Geçici m. 10/6). Terör suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve kanunda sayılan diğer bazı suçlar kapsam dışıdır.
Cezaların İnfaz Yönteminin Genişletilmesi Yönünde Yapılan Değişiklikler Neler?
Hapis cezalarının hafta sonu veya geceleyin infazına ilişkin uygulamanın kapsamı genişletilmiştir (m. 110/1). Bu usulün sınırı, kasten işlenen suçlarda 1 yıl 6 aydan 3 yıla, taksirle öldürme hariç taksirle işlenen suçlarda 3 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır. Hafta sonu infazı, hükümlünün iş ve aile durumuna göre hafta içi günlerde de uygulanabilir.
Hukuki Açıdan Değerlendirme ve Uygulama Perspektifi
2025 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen yeni infaz düzenlemesi, ceza adalet sisteminde önemli değişiklikler getirmiştir. Aşağıda, düzenlemenin hukuki boyutları, içerdiği yenilikler ve olası etkileri detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu anlamda düzenlemeyi hem teknik hem hukuki hem de pratik açılardan detaylı olarak ele alıyor ve avukat gözüyle değerlendiriyoruz.
Giriş
7550 sayılı Kanun 4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Düzenleme, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un yanında Türk Ceza Kanunu’nda ve bazı kanunlarda da değişiklik yapmıştır. Aşağıda infaza ilişkin hükümleri sırasıyla ele alıyoruz.
1. Koşullu Salıverme Düzenlemeleri
Koşullu salıverilmenin genel süreleri bu paketle değişmemiştir: ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıl, müebbet hapiste 24 yıl, süreli hapis cezalarında cezanın yarısı (m. 107/2). Kasten öldürme, neticesi itibarıyla ağırlaşmış yaralama, işkence ve eziyet, cinsel saldırının temel hali, cinsel taciz, özel hayata karşı suçlar ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarında oran üçte iki (2/3); nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarında dörtte üçtür (3/4).
2. İkinci Defa Tekerrür Halinde Koşullu Salıverilme
İkinci defa tekerrür halinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuz dokuz yılının, müebbet hapis cezasının otuz üç yılının, birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuz iki yılının infaz kurumunda iyi hali olarak infaz edilmesi durumunda koşullu salıverilmeden yararlanılabilecektir. Yeni infaz düzenlemesiyle getirilen en önemli yeniliklerin başında ikinci tekerrür halinde koşullu salıverilmeden yararlanabileceğine dair maddedir. Daha önce ikinci tekerrür halinde hükümlü cezasının tamamını kapalı ceza evinde geçirmek zorunda kalıyordu. Yeni infaz düzenlemesiyle birlikte ikinci tekerrürden mahkum olanlar da şartlı tahliye olabilecektir. İkinci tekerrürden mahkum alan hükümlüler süreli hapis cezalarında cezalarının 3/4'ünü ceza infaz kurumunda geçirdikten sonra koşullu salıverilmeden yararlanabilecektir.
Hukuki Değerlendirme:
10. Yargı Paketi, ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlülere koşullu salıverilme imkanı tanıdığı için bu hükümlüler bakımından denetimli serbestlik hükümlerinin uygulanması da mümkün hale gelmiştir. Böylelikle, hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilen hükümlülerin dış dünyaya uyum sağlamaları ve rehabilite edilerek yeniden suç işlemelerinin önlenmesi amaçlanmaktadır.
3. Denetimli Serbestlik Uygulaması
Denetimli serbestlik uygulamasında da önemli değişiklikler yapılmıştır: Buna göre; Koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli bir hükümlünün, denetimli serbestlik tedbirinden yararlanabilmesi için koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması zorunlu hale getirilmiştir. Aynı zamanda, hükümlünün ceza infaz kurumunda geçireceği süre, hiçbir şekilde beş günden az olamaz.
Hukuki Değerlendirme:
Önceki uygulamada, özellikle kısa süreli cezaların neredeyse tamamı denetimli serbestlik ile cezaevi dışı infazla sonuçlanıyordu. Bu durum cezaların caydırıcılığını ortadan kaldırıyordu. Yeni düzenlemeyle; hükümlülerin belirli bir süre ceza infaz kurumunda kalması sağlanarak cezanın etkinliğinin daha da artırılması amaçlanmış olup; bu anlamda infaz sistemine ciddiyet kazandırmakla birlikte, uygulamanın denetimi yine idari otoriteye (Cezaevi İdaresi ve İnfaz Hakimliği) bırakıldığı için keyfiyete açık bir zemin oluşabilir.
4. Özel İnfaz Usulleri
Özel infaz usullerinin kapsamı genişletilmiştir. Kadın, çocuk ve 65 yaşını bitiren hükümlüler için toplam 3 yıl, 70 yaşını bitirenler için 4 yıl, 75 yaşını bitirenler için 5 yıl, 80 yaşını bitirenler için ise 6 yıl veya daha az süreli hapis cezaları konutta infaz edilebilir. Doğurduğu tarihten itibaren 6 ay geçen ve toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan kadın hükümlülerin cezası da konutta infaz edilebilir. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlüler, Adli Tıp Kurumu raporuna dayalı olarak cezalarını konutlarında infaz edebilir.
Hukuki Değerlendirme:
Yeni infaz düzenlemesi insani koşulları ve özel ihtiyaçları gözetmektedir. Ancak bu hükmün kötüye kullanılmaması adına sağlık raporları, yaş tespitleri ve çocuklu kadın statülerinin dikkatle denetlenmesi gerekmektedir. Aksi halde konutta infaz uygulamaları, sistemin adalet duygusuna zarar verecek biçimde su istimal edilebilir. Ceza infazının temel amacı olan kamu düzenini sağlama ve caydırıcılık fonksiyonu zayıflayabilir.
5. İyi Hal Değerlendirmesi
İyi hal değerlendirmesinin bugünkü esasları 2020 yılında getirilmiştir; 10. Yargı Paketi bu esaslarda değişiklik yapmamıştır. Değerlendirme en geç 6 ayda bir yapılır ve hükümlünün tüm infaz süreci boyunca davranışları izlenir (m. 89). İdare ve gözlem kurulu; hükümlünün kurallara uyumunu, iyileştirme programlarına katılımını, pişmanlığını ve tekrar suç işleme riskini gözeterek karar verir.
Hükümlünün İyi Hali Nasıl Değerlendirilecek?
Hükümlü; ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirmeye tabi tutulur. Hükümlünün tutum ve davranışlarının değerlendirilmesinde, infazın tüm aşamalarında katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınır.
Hukuki Değerlendirme:
Bu sistemin başarılı olması, değerlendirme kriterlerinin şeffaf ve denetlenebilir olmasına bağlıdır. Subjektif değerlendirmeler ve keyfi uygulamalar, hem hükümlü haklarını zedeleyebilir hem de hukuki güvenliği tehlikeye atabilir. Özellikle cezaevi disiplini ve idarenin tutumu burada belirleyici hale geldiği için infaz hakimliklerinin etkin gözetimi büyük önem taşımaktadır.
6. Cezaevindeki Yoğunluğun Azaltılmasına Yönelik Düzenlemeler
Açık cezaevine erken geçiş imkanı, cezaevlerindeki yoğunluğu azaltma amacı taşır. 31 Temmuz 2023 tarihine kadar uygulanan kurala göre açığa ayrılmasına 1 yıl veya daha az kalan hükümlüler açık kuruma gönderilebiliyordu; bugün ise 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda açığa ayrılma 3 yıl öne çekilmiştir (Geçici m. 10/6).
Hukuki Değerlendirme:
Bu tür düzenlemeler, infaz sisteminin fiziki kapasitesine yönelik pragmatik çözümler sunmaktadır. Ancak güvenlik ve adalet arasında bir denge kurulması gerekmektedir. Kapalı cezaevi koşullarından açık cezaevine geçiş, yalnızca idari değerlendirmeye bırakıldığında kamu güvenliği açısından riskler doğabilir. Bu geçişlerin daha şeffaf ve objektif kriterlere bağlanması gerektiği düşüncesindeyiz.
7. Alternatif İnfaz Yolları: Hafta Sonu ve Gece İnfazı
Hafta sonu veya geceleyin infaz daha önce de mümkündü; yeni düzenleme sınırları yükseltti. Kasten işlenen suçlarda toplam 3 yıl, taksirle öldürme hariç taksirle işlenen suçlarda toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezaları bu kapsamdadır (m. 110/1).
Hukuki Değerlendirme:
Bu infaz yöntemi, hükümlünün sosyal yaşantısı ile ceza sorumluluğunu bağdaştırma amacı taşımaktadır. Özellikle ilk kez suç işlemiş bireyler açısından topluma yeniden kazandırma işlevi yüksektir. Ancak bu uygulamanın yalnızca belirli bir sosyoekonomik grubun lehine işletilmemesi adına erişim koşulları ve denetim mekanizmaları açıkça tanımlanmalıdır.
Sonuç: Reformun Eşiğinde Ceza Adaleti
2025 tarihli yeni infaz düzenlemesi, Türk ceza adalet sisteminde önemli bir dönüşüm başlatmıştır. İnfaz süreleri, koşullu salıverme oranları, denetimli serbestlik sınırları, özel infaz rejimleri ve alternatif infaz yolları, sistemin daha bireyselleştirilmiş ve insani boyutta işlemesini hedeflemektedir. Ancak bu reformun başarılı olması, yasal metinlerin uygulamadaki kararlılığına, denetimin şeffaflığına ve yargı bağımsızlığına sıkı sıkıya bağlıdır. Avukatlar, hakimler ve cezaevi idareleri bu yeni dönemde yalnızca yasal kuralları değil, aynı zamanda cezanın toplumsal adalet ve rehabilitasyon amacıyla nasıl uygulanması gerektiğini de göz önünde bulundurmalıdır. Her ne kadar 2025 infaz düzenlemesi, çağdaş infaz hukukunun bazı gereklerini karşılamaya yönelik yapıcı adımlar içerse de, uygulamada ciddi sakıncalar doğurma riski de taşımaktadır. Öncelikle, infaz indirimi ve denetimli serbestlik sürelerinin genişletilmesi, toplumda "cezanın ceza olmaktan çıkması" algısını güçlendirebilir. Özellikle birçok suçta %50 infaz oranının uygulanması ve denetimli serbestlikten 3 yıl erken yararlanma imkanı, mağdurlar açısından adaletsizlik hissi yaratabilir. Ayrıca, cezanın konutta infazı, hafta sonu veya gece infaz gibi esnek uygulamaların, sosyoekonomik düzeyi yüksek hükümlüler lehine daha erişilebilir olması; ceza adaletinin eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğurabilir. Bu da infaz sisteminin ayrıcalıklı bir yapıya bürünmesi ve halkın adalet sistemine olan güveninin zedelenmesi gibi önemli riskler taşımaktadır. Nihayetinde yasanın ruhunun, sadece infaz sürelerinin kısaltılması değil; cezanın ıslah edici ve caydırıcı niteliğinin korunması olması gerektiği unutulmamalıdır.
Önceki Sistem ile 10. Yargı Paketiyle Getirilen Sistem Arasındaki Farklar
Koşullu Salıverilme Yönünden Farklar:
Koşullu salıverilmenin genel süreleri (ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıl, müebbet hapiste 24 yıl, süreli hapiste cezanın yarısı) paketten önce de aynıydı. İkinci defa mükerrirler ise koşullu salıverilmeden hiç yararlanamıyordu.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
Genel sürelerde değişiklik yoktur. İkinci defa mükerrirler artık koşullu salıverilmeden yararlanabilir: süreli hapis cezasında dörtte üç, müebbet hapiste 33 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 39 yıl (m. 108/3).
Denetimli Serbestlik Yönünden Farklar:
Koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlü denetimli serbestlikten yararlanabiliyordu; cezaevinde asgari bir süre kalma şartı yoktu. Bu nedenle kısa süreli cezalarda hükümlü çoğu zaman cezaevinde kalmadan denetimli serbestliğe ayrılıyordu.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
Koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması zorunlu hale getirilmiştir. Bu süre 5 günden az olamaz. Şart, 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlara uygulanır (Geçici m. 11).
Özel İnfaz Usulleri Yönünden Farklar:
Konutta infaz paketten önce de vardı, ancak sınırlar daha düşüktü: kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirenler için 1 yıl, 70 yaşını bitirenler için 2 yıl, 75 yaşını bitirenler için 4 yıl. Doğum yapan kadın hükümlülerde sınır 3 yıldı.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
Sınırlar yükseltilmiştir: kadın, çocuk ve 65 yaşını bitirenler için 3 yıl, 70 yaşını bitirenler için 4 yıl, 75 yaşını bitirenler için 5 yıl, yeni eklenen 80 yaşını bitirenler için 6 yıl. Ağır hasta veya engelli hükümlülerin cezasının Adli Tıp Kurumu raporuna dayanılarak konutta infazı yeniden düzenlenmiştir. Doğum yapan kadın hükümlülerde sınır 5 yıla çıkarılmıştır. Önceki düzenlemeye göre konutta infazın kapsamı belirgin biçimde genişlemiştir.
İyi Hal Değerlendirmesi Yönünden Farklar:
İyi hal değerlendirmesinin bugünkü esasları 2020 yılında (7242 sayılı Kanun) getirilmiştir.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
10. Yargı Paketi bu alanda değişiklik yapmamıştır. 2020 yılında getirilen ve halen yürürlükte olan kurala göre hükümlüler, infaz süreci boyunca en geç 6 ayda bir iyi hal değerlendirmesinden geçirilir (m. 89).
İnfazın Ertelenmesi ve Geri Bırakılması Yönünden Farklar:
İnfazın geri bırakılması 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinde düzenlenmiştir.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
10. Yargı Paketi bu maddede değişiklik yapmamıştır. Yürürlükteki kurala göre gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş kadınların cezasının infazı geri bırakılır. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayan hükümlünün cezasının infazı da iyileşinceye kadar geri bırakılabilir.
Cezaevlerindeki Yoğunluğun Azaltılması Yönünden Farklar:
Cezaevindeki yoğunluk, yerleşim sorunları nedeniyle çok yüksekti ve hükümlülerin açık cezaevlerine geçişi oldukça sınırlıydı.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda, terör ve örgüt suçları ile kanunda sayılan diğer bazı suçlar hariç, iyi halli hükümlüler açık ceza infaz kurumuna 3 yıl erken ayrılabilir (Geçici m. 10/6). Bu kural 10. Yargı Paketiyle değil, 2023 ve 2025 yıllarındaki ayrı düzenlemelerle getirilmiştir.
Cezaların İnfaz Yönteminin Genişletilmesi Yönünden Farklar:
Hafta sonu veya geceleyin infaz, kasten işlenen suçlarda 1 yıl 6 ay, taksirle işlenen suçlarda 3 yıl veya daha az süreli hapis cezalarıyla sınırlıydı.
Yeni Düzenleme ile Eski Sistem Arasındaki Fark Ne Oldu?
Sınır, kasten işlenen suçlarda 3 yıla, taksirle öldürme hariç taksirle işlenen suçlarda 5 yıla çıkarılmıştır. Hafta sonu infazı hafta içi günlerde de uygulanabilir. Yeni düzenleme, cezaların infazını daha esnek hale getiriyor ve hükümlülere infaz yöntemlerinde daha fazla seçenek sunuyor.
Sonuç
2025 yılında yürürlüğe giren yeni infaz düzenlemesi, Türk Ceza Adalet Sistemi’nde önemli bir değişikliği getirmeyi amaçlamaktadır. Koşullu salıverme, denetimli serbestlik, özel infaz rejimleri ve infaz sürelerine ilişkin radikal değişiklikler içeren bu yasa; hem cezanın bireyselleştirilmesi hem de cezaevlerindeki yükün azaltılması hedefleriyle gündeme gelmiştir.
Ancak bu yeni yapının bazı yönleri, eşitlik, mağdur hakları ve kamu güvenliği açısından eleştiriye de açıktır. Şöyle ki; düzenleme beraberinde ayrıcalıklı ceza sistemi riskini de getirebilir. Her yasa gibi bu yasa da pratikte iyi niyetli uygulanmadığında ciddi sorunlara yol açabilir. Özellikle infaz oranlarının düşürülmesi, mağdurlar nezdinde "cezasızlık" algısını besleyebilir.
Ayrıca; konutta infaz, gece infazı veya denetimli serbestlik gibi uygulamalar ekonomik, sosyal ve kültürel olarak güçlü olan hükümlüler lehine daha kolay erişilebilir hale gelebilir. Bu da ceza hukukunun temel ilkesi olan eşitlik ilkesine ciddi zarar verir.
Toplumun adalet duygusu; yalnızca cezanın verilmesiyle değil, bu cezanın hakkaniyetli şekilde infaz edilmesiyle sağlanabilir. İnfazın "görünmez" hale gelmesi, caydırıcılığı ve ıslah edici yönünü zayıflatır. Kısaca 10. Yargı Paketi; ikinci defa tekerrürde koşullu salıverilme, denetimli serbestlik için onda bir şartı, konutta infaz ile hafta sonu ve geceleyin infazın kapsamı konularında değişiklik yapmıştır.
Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz. Kanun teklifinin metni için: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y3/T2/WebOnergeMetni/618a4d9f-3d76-488b-9461-7374abefae46.pdf adresine bakabilirsiniz. Bu makale, Yılmaz & Çolak Avukatlık Ortaklığı tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Konu hakkında detaylı online hukuki danışmanlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.