Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu; kasten yaralama sonucunda mağdurda daha ağır bir neticenin meydana gelmesidir (TCK m. 87). Kanun koyucu bu suç için hapis cezası öngörmekte; meydana gelen neticenin ağırlığına göre ceza artırılmaktadır. Bu durum, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama nedir ve cezası ne olur sorularını gündeme getirmektedir.
Suçun temel hali olan kasten yaralama suçu (TCK m.86) ile ağırlaşmış hal arasındaki fark; meydana gelen neticenin niteliğidir. Bu yazıda neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu, cezası, unsurları ve görünüşte neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç gibi konular ele alınmaktadır.
Ceza hukuku alanındaki diğer konular için ceza hukuku makalelerimizi inceleyebilir ya da online danışmanlık hattımıza başvurabilirsiniz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçu Nedir?
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunun yasal dayanağı TCK m. 87'dir. Kanun koyucu, kasten yaralama fiilinin belirli ağır neticelerine daha ağır cezalar öngörmektedir.
Bu suç; kasten yaralama fiilinin kanunda belirtilen daha ağır bir neticeye yol açmasıdır. Kanun koyucu bu suçu TCK'da "kişilere karşı suçlar" kısmının "vücut dokunulmazlığına karşı suçlar" bölümünde düzenlemiştir. Böylece kişinin vücut dokunulmazlığına yönelik saldırılar cezai yaptırıma bağlanmıştır.
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunda korunan hukuki değerler:
Yaşam hakkı (AY m. 17/1)
Vücut dokunulmazlığı (AY m. 17/2)
Sağlık hakkı (AY m. 56/1)
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçu Düzenlemeleri Nelerdir?
Bu suç, illiyet bağı esasına dayanmaktadır: kasten yaralama fiili ile meydana gelen ağır netice arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. Normlar hiyerarşisine göre temel mevzuat düzenlemeleri şöyledir:
Mevzuat Türü | Açıklama |
|---|---|
Uluslararası Sözleşmeler | Yaşam hakkı (AİHS m. 2), İşkence ve insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı (AİHS m. 3) |
Anayasa | Yaşam hakkı (AY m. 17/1), Vücut dokunulmazlığı (AY m. 17/2), Sağlık hakkı (AY m. 56/1) |
Kanun | Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m. 87) |
Yönetmelik | Adli Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliği |
Genelgeler | HSYK Soruşturma Usul Genelgesi (2011/10), Sağlık Bakanlığı Adli Tabiplik Genelgesi (2005/143) |
Temel yasal dayanak TCK m. 87'dir; Anayasa ve uluslararası sözleşmeler temel güvenceyi oluşturmaktadır.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunun Unsurları Nelerdir?
Suçun oluşabilmesi için maddi ve manevi unsurların bir arada bulunması gerekir.
Maddi Unsurlar:
Unsur | Açıklama |
|---|---|
Fiil (Hareket) | Kasten yaralama fiilinin daha ağır bir neticeye yol açmasıyla oluşur. Hem icrai (aktif) hem ihmali (pasif) eylemle işlenebilir. Serbest hareketli bir suçtur. |
Fail | Herhangi bir özellik aranmaz; herkes fail olabilir. "Özgü suç" değildir. |
Mağdur | Vücut bütünlüğü ihlal edilen, yaşayan herhangi bir insandır. |
Konu | Kişinin vücudu ve beden bütünlüğüdür. |
Netice | Failin başlangıçta kastettiği yaralamadan daha ağır veya farklı sonucun meydana gelmesidir. Failin bu netice bakımından en azından taksirle hareket etmiş olması gerekir. |
Nedensellik Bağı | Failin fiili ile ağır netice arasında sebep-sonuç ilişkisi bulunmalıdır. Bu bağ yoksa netice faile yüklenemez. |
Manevi Unsurlar:
Unsur | Açıklama |
|---|---|
Kast / Taksir | Temel yaralama fiili bakımından kast aranır. Ağır netice bakımından ise failin en azından taksir düzeyinde kusuru bulunmalı ve netice faile objektif olarak isnat edilebilmelidir. Somut olaya göre olası kast değerlendirmesi farklı bir suç vasfına yol açabilir. |
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunun Cezası Nedir?
Ceza, meydana gelen neticenin ağırlığına göre artırılmaktadır (TCK m. 87):
TCK m. 87/1-a: Duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması → 4-6 yıl hapis
TCK m. 87/1-b: Konuşmada sürekli zorluk → 4-6 yıl hapis
TCK m. 87/1-c: Yüzde sabit iz → 4-6 yıl hapis
TCK m. 87/1-d: Yaşamı tehlikeye sokma → 4-6 yıl hapis
TCK m. 87/1-e: Gebe kadında erken doğum → 4-6 yıl hapis
TCK m. 87/2-a: İyileşmesi mümkün olmayan hastalık veya bitkisel hayat → 6-9 yıl hapis
TCK m. 87/2-b: Duyulardan veya organlardan birinin işlevinin yitirilmesi → 6-9 yıl hapis
TCK m. 87/2-c: Konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin yitirilmesi → 6-9 yıl hapis
TCK m. 87/2-d: Yüzün sürekli değişmesi → 6-9 yıl hapis
TCK m. 87/2-e: Gebe kadında çocuğun düşmesi → 6-9 yıl hapis
TCK m. 87/3: Kemik kırığı veya çıkığı → TCK m. 86 cezasının ½ oranında artırımı
TCK m. 87/4 (ölüm): TCK m. 86/1 → 10-14 yıl hapis | TCK m. 86/3 → 14-18 yıl hapis
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçu Şikayete Tabi midir?
Hayır. Bu suç şikayete tabi değildir; savcılık suçu öğrendiği andan itibaren re'sen soruşturma başlatır. Mağdur şikayetçi olmasa veya şikayetini geri çekse bile kamu davası düşmez, yargılama kesintisiz sürer.
Kanun koyucu yalnızca basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralamayı (TCK m. 86) şikayete tabi tutmuş; ağırlaşmış halleri (TCK m. 87) şikayet şartından muaf bırakmıştır. Bu suçta "şikayet süresi" değil, dava zaman aşımı süresi işlemektedir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunda Uzlaşma Mümkün müdür?
Hayır. Bu suç uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m. 253/1). Savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermez; taraflar anlaşmak istese dahi yasal olarak uzlaşma sağlanamaz. Yargılama uzlaşma olmaksızın sürer.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunda Etkin Pişmanlık Hükümleri Uygulanır mı?
Hayır. Kanun koyucu bu suç tipinde etkin pişmanlığı özel olarak düzenlememiştir. Etkin pişmanlık belirli suçlara özgü olduğundan bu suçta ceza indirimi bu yoldan sağlanamaz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçu Adli Para Cezasına Çevrilir mi?
Hayır. Bu suç için öngörülen hapis cezaları adli para cezasına doğrudan çevrilemez.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunun Ceza Ertelenebilir mi?
Şartlı olarak mümkündür. Erteleme için şu koşulların birlikte sağlanması gerekir (TCK m. 51):
Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması
Bir daha suç işlemeyeceğine dair mahkemede kanaat oluşması
Hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması
Bu suçta ceza miktarı genellikle bu sınırı aştığından erteleme çoğunlukla uygulanamaz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunda HAGB Uygulanabilir mi?
Kural olarak uygulanamaz. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) yalnızca 2 yıl veya altındaki hapis cezalarında söz konusudur (CMK m. 231). TCK m. 87 kapsamındaki ceza alt sınırları nedeniyle HAGB kural olarak uygulanmaz. Ancak somut olayda haksız tahrik, teşebbüs veya başka indirim nedenleriyle sonuç ceza 2 yıl veya altına düşerse, CMK m. 231'deki diğer koşulların da bulunması hâlinde HAGB teorik olarak değerlendirilebilir. TCK m. 25'te düzenlenen meşru savunma şartlarının oluşması hâlinde ise faile ceza verilmeyeceğinden HAGB tartışması da gündeme gelmez.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunda Zaman Aşımı Süreleri Nelerdir?
Ceza ve dava zaman aşımı süreleri şu şekilde işlemektedir:
Dava zamanaşımı (TCK m. 66): Suçun işlendiği tarihten itibaren başlar. Bu suç 5 yıldan fazla hapis öngördüğünden 15 yıllık dava zamanaşımı uygulanır.
Ceza zamanaşımı (TCK m. 68): Mahkûmiyet kesinleştiği veya infaz kesintiye uğradığı tarihten itibaren başlar:
5 yıldan fazla hapis → 20 yıl
5 yıla kadar hapis → 10 yıl
Ceza zamanaşımı, kesinleşen hükmedilen cezaya göre TCK m. 68 kapsamında ayrıca belirlenir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama ile İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay'ın bu suç konusundaki içtihadı, kastın yoğunluğu ve haksız tahrik değerlendirmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Aşağıdaki kararlar avukat tarafından sağlanmıştır:
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2023/2115, K. 2023/6314, T. 18.10.2023:
"maktulün aldığı yumruk darbeleri neticesinde künt kafa ve genel beden travmasına bağlı yüz kemik kırıkları ile karakterli beyin zarı kanaması, beyin doku harabiyeti sonucu vefat ettiği olayda, sanık ile maktul arasında öldürmeyi gerektirir husumet olmaması, sanığın elinde silah niteliğinde bir cisim bulunmaması ve sadece beden yoluyla maktulü yaraladığının anlaşılması karşısında, sanığın öldürme kastını açığa çıkaran kesin ve inandırıcı delil bulunmaması nedeniyle sanığın eyleminin kasten yaralama neticesinde ölüme sebep olma suçunun kanunî unsurlarını taşıdığı gözetilerek 5237 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca kastın yoğunluğu ve yaralanmanın niteliği dikkate alınarak üst sınırdan hüküm kurulması gerekirken, sanığın kastının öldürmeye yönelik olduğunun kabulü ile eylemin kasten öldürme suçu olarak nitelendirilmesi suretiyle suç vasfında hataya düşülmesi, hukuka aykırı bulunmuştur."
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2022/13082 E., 2023/8636 K.:
"katılanın beyanları ile uyumlu adlî muayene raporu ve sanığın ikrarı ile üzerine atılı neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlediğinin sabit olduğu, iki tarafın da olayın çıkış sebebini ve gelişimini farklı şekilde anlattıkları ve ilk haksız hareketin kimden geldiğinin tespit edilemediği olayda, sanık lehine asgarî oranda haksız tahrik indirimi uygulanmasının isabetli olduğu"
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suç Duyurusu Dilekçesi
Aşağıda örnek bir suç duyurusu dilekçesi sunulmuştur. Somut olaya göre içerik değiştirilmelidir.
T.C. KARABÜK CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
MÜŞTEKİ : Müştekinin Adı – Soyadı (T.C. Kimlik Numarası) Adres : Müştekinin adresi VEKİLİ (Varsa) : Müşteki Avukatı(lar)nın Adı – Soyadı ŞÜPHELİ : Şüphelinin Adı – Soyadı SUÇ : Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu (TCK m. 87) SUÇ TARİHİ : …/…/…
AÇIKLAMALAR
Şikayet edilen … ile müvekkilim arasında yaşanan olayda, şüpheli mağdura yönelik kasten yaralama fiilinde bulunmuş; mağdurun vücut bütünlüğüne bilerek ve isteyerek zarar vermiştir. Ancak bu yaralama sonucunda mağdurda kalıcı iz veya hayati fonksiyonları etkileyecek nitelikte zarar meydana gelmiş olup fiil neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu kapsamına girmektedir.
Olay …/…/… tarihinde, … adresinde meydana gelmiştir. Şüpheli, herhangi bir tahrik unsuru olmaksızın mağdura yönelik fiziki müdahalede bulunmuş; ciddi şekilde yaralanmasına sebebiyet vermiştir.
Mağdur olay sonrasında hastaneye kaldırılmış; adli raporlarla sabit olduğu üzere vücudunda kırık oluştuğu, duyu kaybı meydana geldiği, hayati fonksiyonlarının etkilendiği ve/veya sabit iz kaldığı tespit edilmiştir.
Bu sonuçlar TCK m. 87 uyarınca "neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama" kapsamında değerlendirilmelidir.
Mağdur uzun süre tedavi görmek zorunda kalmış, iş gücünden mahrum kalmış ve psikolojik açıdan da olumsuz etkilenmiştir. Tüm hususlar adli tıp raporları, hastane kayıtları ve tanık beyanları ile sabittir.
Şüphelinin eylemi TCK m. 86 kapsamındaki kasten yaralama eyleminin meydana gelen ağır netice sebebiyle TCK m. 87 uyarınca neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama olarak değerlendirilmeli ve şüpheli cezalandırılmalıdır.
HUKUKİ DELİLLER:
Olay yeri tutanağı
Adli ve tıbbi muayene raporları (adli tıp raporu, hastane epikrizleri vb.)
Tanık beyanları
Kamera kayıtları
Kolluk ifadesi ve soruşturma evrakları ile her türlü sair yasal delil
HUKUKİ SEBEPLER: TCK m. 87, CMK ilgili maddeleri ve sair ilgili mevzuat hükümleri.
SONUÇ VE TALEP: Şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak "neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan" kamu davası açılması ve cezalandırılması hususunda gereğini arz ederiz. (Tarih)
Bu suç, şikayete tabi olmadığından Cumhuriyet Savcılığı tarafından re'sen soruşturulmaktadır. Bu süreçte şüphelinin gözaltına alınması ve gözaltından doğan hususlar gündeme gelebilmektedir.
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan yargılanıyorsanız veya mağdur iseniz, sürecin doğru yönetilmesi için ceza hukuku alanında uzman avukatlarımıza danışmanızı öneririz.