Kıdem Tazminatı ve İşçilik Alacakları Hesaplama

İşçilik alacakları hesaplama yalnızca rakam girme işlemi değildir. Yanlış ücret tipi kullanmak, fesih nedenini hatalı nitelendirmek veya zamanaşımını kaçırmak telafi edilemez hak kayıplarına yol açabilir.

Giydirilmiş Ücret ile Çıplak Ücret: Hangi Kalemde Hangisi?

İşçilik alacaklarında en sık yapılan hata tüm kalemlerde aynı ücret tipini kullanmaktır. Her alacak farklı ücret türü üzerinden hesaplanır:

• Kıdem tazminatı → Giydirilmiş brüt ücret
• İhbar tazminatı → Giydirilmiş brüt ücret
• Yıllık izin ücreti → Çıplak brüt ücret
• Fazla mesai ücreti → Çıplak brüt saatlik ücret
• UBGT ücreti → Çıplak brüt günlük ücret
• Hafta tatili ücreti → Çıplak brüt günlük ücret

Giydirilmiş brüt ücret = Brüt maaş + yemek + yol + düzenli prim + (yıllık ikramiye ÷ 12). Kıdem ve ihbar tazminatı alma şartları makalemizde koşullar ayrıntılı ele alınmıştır.

Fesih Türüne Göre Hangi Alacaklar Doğar?

İşten çıkarılan işçinin hakları ve istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi makalelerimize bakabilirsiniz.

İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı (2026)

Zamanaşımı her alacak için ayrı işler. Süreler aşıldığında alacak hakkı düşer; dava veya arabuluculuk başvurusunda gecikme telafi edilemez bir hak kaybına dönüşebilir.

• Kıdem tazminatı → Fesih tarihinden itibaren 5 yıl
• İhbar tazminatı → Fesih tarihinden itibaren 5 yıl
• Yıllık izin ücreti → Fesih tarihinden itibaren 5 yıl
• Fazla mesai ücreti → Alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 5 yıl
• UBGT ücreti → Alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 5 yıl
• Hafta tatili ücreti → Alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 5 yıl

Fazla mesai ücreti hesaplama makalemizde zamanaşımı konusu ayrıntılı ele alınmıştır.

İşçilik Alacaklarında Faiz Nasıl Hesaplanır?

İşçilik alacaklarının her kalemine aynı faiz uygulanmaz. Faizin türü ve başladığı tarih kaleme göre değişir:

Temerrüt tarihi, işverene gönderilen ihtarnamede verilen sürenin dolduğu gündür. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dava öncesindeki arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması halinde işverenin arabuluculuk son tutanak tarihinde temerrüde düştüğünü kabul etmektedir (15.12.2025, 2025/8508 E., 2025/9902 K.). İhtar veya arabuluculuk talebi yoksa faiz dava tarihinden, davada sonradan artırılan kısım için artırım tarihinden başlar.

Mevduata uygulanan en yüksek faiz sabit bir oran değildir. Yargıtay'a göre faizin başladığı tarihte bankalarca bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek oran belirlenir ve 1 yıl boyunca uygulanır; ikinci yılın başında o tarihteki oran esas alınır, sonraki yıllarda aynı yöntem izlenir. Yıl içindeki artış ve azalışlar dikkate alınmaz; kamu bankası ile özel banka arasında ayrım yapılmaz (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 21.01.2020, 2016/28878 E., 2020/846 K.; Hukuk Genel Kurulu, 02.03.2021, 2017/1812 E., 2021/185 K.). Araç bu oranlar için Merkez Bankası'nın yayımladığı, bankalarca mevduata fiilen uygulanan azami faiz oranları verisini kullanır.

Kanuni faiz oranı 1 Haziran 2024'ten itibaren yıllık %24 idi. 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026'dan itibaren oran, Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının %80'i olarak belirlenmiştir; 2026 yılı için bu oran %31'dir.

Faiz basit faizdir; işlemiş faize yeniden faiz yürütülmez (3095 sayılı Kanun m.3). İcra aşamasında faiz, brüt alacaktan yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden hesaplanmaktadır; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, işlemiş faizin net miktarlar üzerinden hesaplandığı kararı hukuka uygun bulmuştur (23.03.2023, 2022/9149 E., 2023/1980 K.). Araç da faizi net tutarlar üzerinden hesaplar.

Mahkeme, talep edilen faiz türüyle bağlıdır. Fazla mesai gibi ücret alacakları için dilekçede yasal faiz istenmişse, en yüksek mevduat faizi yerine yasal faize hükmedilir (Hukuk Genel Kurulu, 02.03.2021, 2017/1812 E., 2021/185 K.). Bu nedenle dava ve talep artırım dilekçelerinde faiz türünün her kalem için ayrı yazılması önemlidir.