Yaralanmalı bir trafik kazasında tazminatın tutarını çoğu zaman kazadan sonraki ilk haftalarda toplanan belgeler belirler. Kaza tutanağı kusuru, hastane kayıtları yaralanmanın ağırlığını, sağlık kurulu raporu kalıcı sakatlık oranını gösterir. Bunlardan biri eksik ya da hatalıysa, aylar sonra açılan davada düzeltmek güçleşir.
Bu yazıda yaralanan kişinin ve yakınlarının hangi zararları isteyebileceği, maluliyet raporunun nasıl alınacağı ve tazminatın nasıl hesaplandığı anlatılmıştır. Davanın kime karşı ve hangi mahkemede açılacağı, sigortaya başvuru şartı ve süreler trafik kazası tazminat davası yazımızda ayrıca ele alınmıştır.
Kazadan Sonra İlk Yapılması Gerekenler
Yaralanma varsa kaza taraflar arasında tutulan anlaşmalı tutanakla kapatılamaz. Olay yerine kolluk çağrılmalı ve kaza tespit tutanağı düzenlenmelidir. Tutanaktaki kusur değerlendirmesi kesin değildir, mahkemece alınacak bilirkişi raporuyla değişebilir. Yine de krokinin, fren izlerinin ve araçların son konumunun doğru kaydedilmesi sonraki raporların dayanağını oluşturur.
Hastaneye başvuruda şikayetlerin tamamı kayda geçirilmelidir. İlk muayenede söylenmeyen bir ağrının haftalar sonra kazaya bağlanması zordur. Tedavi boyunca alınan raporlar, reçeteler ve kendi cebinizden yaptığınız ödemelerin belgeleri saklanmalıdır.
Ceza yönünden süre de işler. Taksirle yaralama suçu kural olarak şikayete bağlıdır ve şikayet süresi 6 aydır (TCK m. 73, 89). Soruşturmada uzlaşma teklif edilirse, uzlaşmanın tazminat hakkına etkisi imzadan önce değerlendirilmelidir. Bu konu uzlaşma sonrası tazminat davası yazımızda açıklanmıştır.
Hangi Zararlar İstenebilir?
Tedavi giderleri. Hastanede yapılan tedavinin bedeli, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (KTK m. 98). Kurumun karşılamadığı giderler ise sorumlulardan ve sigortacıdan istenebilir.
Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri. İyileşme sürecinde çalışılamayan dönemin kazanç kaybı ile başkasının bakımına muhtaç kalınan dönemin bakıcı gideri ayrı zarar kalemleridir. Sigorta şirketleri uzun süre bu kalemlerin teminat dışında kaldığını savunmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 30.03.2022 tarihli ve 2021/11627 E., 2022/6346 K. sayılı kararında bu savunmayı kabul etmemiş, şu sonuca varmıştır:
"6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, bedensel zarar kapsamına giren zarar türleri örnekseme yoluyla sayılmış olup, Dairemiz uygulamaları gereği geçici işgöremezlik, bakıcı gideri ve SGK sorumluluğunda olmayan (belgesiz) tedavi giderleri de anılan kanun hükmü kapsamında tazmini gereken zararlardandır."
Bakıcı gideri için fiilen bakıcı tutulmuş olması aranmaz. Bakımı aile bireylerinden biri üstlenmiş olsa da bu emeğin karşılığı istenebilir.
Sürekli iş göremezlik. Yaralanma kalıcı bir sakatlık bırakmışsa, kişinin çalışma gücündeki kayıp ömür boyu sürecek bir zarar olarak hesaplanır. Dosyalarda en yüksek tutarlı kalem genellikle budur.
Manevi tazminat. Yaralanan kişi, çektiği acı ve yaşam düzenindeki bozulma için manevi tazminat isteyebilir. Tutarı hakim takdir eder.
Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir?
Kalıcı sakatlık oranı, sağlık kurulu raporu vermeye yetkili bir hastaneden alınan raporla belirlenir. Tek hekim raporu yeterli değildir. Raporun hangi yönetmeliğe göre düzenleneceği ise sık yapılan bir hatadır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 09.11.2023 tarihli ve 2023/7188 E., 2023/12125 K. sayılı kararında maluliyet raporlarının "kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre düzenlenmesi gereklidir" demiş ve başka yönetmeliğe göre alınan rapora dayanan kararı bozmuştur. 20 Şubat 2019'dan sonraki kazalarda uygulanacak düzenleme Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'tir.
Rapor, tedavi tamamlanıp yaralanmanın kalıcı hali ortaya çıktıktan sonra alınmalıdır. Erken alınan rapor, sonradan artan sakatlığı göstermez. Sigorta şirketinin kendi hekimine yaptırdığı değerlendirme ile sağlık kurulu raporu çelişiyorsa mahkeme Adli Tıp Kurumundan veya üniversite hastanesinden yeni rapor aldırır.
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesap dört veriye dayanır: yaralananın geliri, maluliyet oranı, karşı tarafın kusur oranı ve yaralananın muhtemel yaşam süresi. Geliri belgelenemeyen veya kaza tarihinde çalışmayan kişiler için hesap asgari ücret üzerinden yapılır. Ev hanımları, öğrenciler ve emekliler de bu tazminatı isteyebilir. Kalıcı sakatlık, gelir getiren bir işte çalışılmasa bile günlük yaşamı sürdürmek için daha fazla efor harcanması anlamına gelir.
Yaşam süresi TRH 2010 tablosundan alınır ve gelecekteki kayıp progresif rant yöntemiyle bugünkü değere indirgenir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 28.12.2023 tarihli ve 2023/11320 E., 2023/14304 K. sayılı kararında "gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır" gerekçesiyle bu tablonun kullanılmasını doğru bulmuş, hesabın %1,8 teknik faizle yapılmasını ise bozma sebebi saymıştır. Sigorta şirketinin teklif ettiği tutar farklı bir yöntemle hesaplanmışsa aradaki fark büyük olabilir.
Faizde 2026 değişikliği dikkate alınmalıdır. 31 Temmuz 2026'dan sonra meydana gelen kazalarda, kazancın bilindiği döneme ait tazminata kaza tarihinden, bilinmeyen döneme ait tazminata karar tarihinden itibaren faiz işletilir (TBK m. 55/3). Daha önceki kazalarda eski uygulama sürer.
Tazminattan İndirim Yapılan Haller
Yaralananın kendi kusuru varsa tazminat o oranda azalır. Bunun dışında iki indirim sebebi sık görülür. Emniyet kemeri veya kask takılmaması zararın artmasında etkili olmuşsa indirim yapılır. Sürücünün yakını ya da arkadaşı olarak ücretsiz taşınan yolcu bakımından da hatır taşıması indirimi uygulanır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 28.03.2022 tarihli ve 2021/9322 E., 2022/6062 K. sayılı kararında her iki indirim için de %20 oranını esas almıştır. Kusurun nasıl belirlendiği trafik kazası kusur oranı yazımızda anlatılmıştır.
Yakınlar Manevi Tazminat İsteyebilir mi?
Yaralanan kişinin eşi, çocukları, anne ve babası her yaralanmada manevi tazminat isteyemez. Kanun bunu ağır bedensel zarar şartına bağlamıştır (TBK m. 56/2). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 13.09.2023 tarihli ve 2023/394 E., 2023/808 K. sayılı kararında, "basit yaralanma hallerinde yaralananın yakınlarına yansıma yoluyla oluşan zararları nedeniyle tazminata hükmolunamayacağı" gerekçesiyle, bir yaralama olayında hafif yaralanan çocuğun yakınları lehine verilen manevi tazminat kararını hukuka aykırı bulmuştur.
Ağır yaralanmada ise yakınların ayrıca bir ispat yükü yoktur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 19.02.2024 tarihli ve 2024/408 E., 2024/1733 K. sayılı kararında, hayati tehlike geçiren ve kafatası ile el bileğinde kırık oluşan kazazedenin eş ve çocuklarının manevi zarara uğradığını tecrübe kurallarıyla sabit saymış, yakınların "bu bakımdan bir ispat yükümlülüğü altında dahi değillerdir" sonucuna varmıştır.
Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır (KTK m. 92/f). Bu talep sürücüye ve işletene yöneltilir.
Sigortaya Başvuru ve Süreler
Sigorta şirketine dava açmadan önce yazılı başvuru zorunludur. Başvuruya kaza tutanağı, tedavi belgeleri ve maluliyet raporu eklenir. Şirket 15 gün içinde cevap vermezse veya teklif ettiği tutar zararı karşılamazsa dava açılabilir (KTK m. 97). 2026 yılında otomobiller için sakatlanma teminatı kişi başına 3.600.000 TL'dir. Zarar bu tutarı aşıyorsa aşan kısım sürücü ve işletenden istenir. Teminatın kapsamı için zorunlu trafik sigortası yazımıza bakılabilir.
Sigorta şirketinin ilk teklifini kabul edip ibraname imzalamadan önce tutarın nasıl hesaplandığı sorulmalıdır. İbraname, eksik ödeme yapılmış olsa bile sonradan fark istenmesini güçleştirir. Açıkça yetersiz bir tutar üzerinden yapılan anlaşmanın iptali ancak 2 yıl içinde istenebilir (KTK m. 111).
Zamanaşımı kural olarak zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde 10 yıldır. Yaralanmalı kaza aynı zamanda taksirle yaralama suçunu oluşturduğundan 8 yıllık ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m. 109). Sürenin son yılına bırakılan başvurularda maluliyet raporu ve sigorta yazışmaları zaman alır, bu nedenle beklenmemelidir.
Bu yazı Av. Yusuf Çolak tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: 03.10.2026.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Her kaza kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.