Trafik kazası ölümle sonuçlandığında geride kalanların tazminat hakkı, miras hakkından farklı bir temele dayanır. Destekten yoksun kalma tazminatı ölenin mirasçılarına değil, onun desteğini kaybeden kişilere aittir. Bu nedenle mirası reddeden eş de tazminat isteyebilir, mirasçı olmayan ama fiilen destek gören kişi de.
Aşağıda kimlerin talepte bulunabileceği, tazminatın nasıl hesaplandığı ve sürücünün kendi kusuruyla öldüğü kazalarda ailesinin durumu güncel kararlarla açıklanmıştır. Sigortaya başvuru şartı, görevli mahkeme ve 2026'da değişen usul kuralları trafik kazası tazminat davası yazımızda yer almaktadır.
Kimler Tazminat İsteyebilir?
Ölenin sağlığında düzenli olarak bakıp gözettiği veya ileride bakacağı kabul edilen kişiler destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir (TBK m. 53). Uygulamada bu kişiler eş, çocuklar, anne ve babadır. Eş ve çocuklar bakımından destek ilişkisi karine olarak kabul edilir. Kardeş gibi diğer yakınların ise ölenden fiilen destek aldıklarını ispatlamaları gerekir.
Ölen kişinin çalışıyor olması şart değildir. Ev hanımı olan annenin ölümünde eş ve çocuklar, onun ev içindeki emeğinden yoksun kaldıkları için tazminat isteyebilir. Küçük yaştaki çocuğun ölümünde de anne ve baba, çocuğun ileride kendilerine destek olacağı varsayımıyla talepte bulunabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 22.04.2024 tarihli ve 2023/13384 E., 2024/3587 K. sayılı kararında, ölüm tarihinde 14 yaşında ve ortaokul öğrencisi olan çocuğun anne ve babası için tazminatın "asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmak üzere aktüer bilirkişiden rapor alınarak" belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesabı aktüer bilirkişi yapar ve dört soruya cevap arar: ölen kişi ne kadar kazanıyordu, bu gelirin ne kadarını kime ayırıyordu, bu destek ne kadar sürecekti ve karşı tarafın kusuru ne orandadır.
Gelir. Ölenin belgelenebilen gerçek geliri esas alınır. Gelir belgelenemiyorsa asgari ücret üzerinden hesap yapılır. Ölenin muhtemel yaşam süresi TRH 2010 tablosuna göre belirlenir ve gelecekteki kazanç progresif rant yöntemiyle bugüne indirgenir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 28.12.2023 tarihli ve 2023/11320 E., 2023/14304 K. sayılı kararında "gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır" diyerek bu tablonun kullanılmasını doğru bulmuş, hesabın %1,8 teknik faizle yapılmasını bozma sebebi saymıştır.
Paylar. Ölenin gelirinin bir kısmını kendisine harcayacağı kabul edilir, kalan kısım destek görenlere paylaştırılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 26.10.2022 tarihli ve 2021/14557 E., 2022/13182 K. sayılı kararında eş, çocuklar ve anne babanın birlikte pay aldığı durumda dağıtımın "desteğe 2 pay, eşe 2 pay", çocukların her birine ve anne ile babaya 1'er pay ayrılarak yapılacağını belirtmiştir. Aynı karara göre destekten çıkan çocuğun payı ölenin kendisine, eşe ve diğer çocuklara dağıtılır, "anne ve babaya verilmeyecektir".
Çocukların destek süresi. Çocuklar belirli bir yaşa kadar destek görmüş sayılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 02.11.2023 tarihli ve 2023/7707 E., 2023/11737 K. sayılı kararına göre yükseköğrenim görmeyecek çocuklarda "erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın" desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilir. Yükseköğrenim görüyor olma veya görme ihtimali halinde bu yaş 25'e kadar uzar. Mahkeme çocuğun eğitim durumunu ve ailenin koşullarını araştırmadan karar veremez.
Eşin yeniden evlenme ihtimali. Sağ kalan eşin tazminatından, yeniden evlenme ihtimali oranında indirim yapılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 07.03.2024 tarihli ve 2023/13227 E., 2024/2600 K. sayılı kararında bu oranın eşin "rapor tarihindeki yaşına göre" evlenme ihtimali tablosundan alınacağını ve "18 yaşından küçük her bir çocuk için %5 indirim yapılması gerektiği"ni kabul etmiştir. O olayda 32 yaşındaki ve 3 çocuklu eş için tablodaki %17 oranı %2'ye inmiştir. Küçük çocuğu olan eşin tazminatı bu nedenle çok az etkilenir.
Sosyal güvenlik ödemeleri. Ölüm nedeniyle bağlanan aylıkların tazminattan düşülüp düşülmeyeceği sık sorulur. Kanuna göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri bu zararların belirlenmesinde gözetilemez, tazminattan indirilemez (TBK m. 55/1).
Sürücü Kendi Kusuruyla Ölmüşse Ailesi Tazminat Alabilir mi?
Tek taraflı kazada ya da tamamen kendi kusuruyla ölen sürücünün ailesinin, o aracın zorunlu trafik sigortasından tazminat isteyip isteyemeyeceği yıllarca tartışılmıştır. Haziran 2021'de Karayolları Trafik Kanunu'na eklenen hükümle bu konu kanunla düzenlenmiştir: destekten yoksun kalan hak sahibinin, desteğin kusuruna denk gelen tazminat talepleri teminat dışıdır (KTK m. 92/j).
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 16.01.2024 tarihli ve 2021/26271 E., 2024/454 K. sayılı kararında, desteğin tam kusurlu olduğu kazada yakınlarının, desteğin kullandığı aracın sigortacısından "destek tazminatı talep etme hakları bulunmadığının sabit olmasına göre" bu yöndeki temyiz itirazlarını reddetmiştir.
Bunun iki sonucu vardır. Ölen sürücü kısmen kusurluysa ailesi, karşı aracın sürücüsünden, işleteninden ve sigortacısından karşı tarafın kusuru oranında tazminat isteyebilir. Ölen kişi araçta yolcuysa, kusuru bulunmadığından bu sınırlama onu etkilemez. Daha eski tarihli kazalarda uygulanacak kural kaza tarihine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Cenaze Giderleri ve Manevi Tazminat
Cenaze ve defin giderleri ile ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ayrıca istenebilir (TBK m. 53). Ölenin yakınları manevi tazminat da talep edebilir (TBK m. 56/2). Manevi tazminatın tutarını hakim, olayın oluş biçimini, kusur durumunu ve tarafların ekonomik koşullarını gözeterek belirler.
Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır (KTK m. 92/f). Bu talep sürücüye ve işletene, poliçede teminat varsa ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına yöneltilir.
Sigorta Limiti ve Başvuru
2026 yılında otomobiller için zorunlu trafik sigortasının ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL'dir. Uygulanacak limit kaza tarihine göre belirlenir. Hesaplanan tazminat limiti aşıyorsa aşan kısım sürücüden ve işletenden istenir. Sigorta şirketine dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması ve 15 gün beklenmesi zorunludur (KTK m. 97). Teminatın kapsamı zorunlu trafik sigortası yazımızda anlatılmıştır.
Sigorta şirketinin teklif ettiği tutar kabul edilmeden önce hesabın hangi gelir, hangi yaşam tablosu ve hangi paylarla yapıldığı incelenmelidir. Açıkça yetersiz bir tutar üzerinden yapılan anlaşmanın iptali ancak 2 yıl içinde istenebilir (KTK m. 111).
Zamanaşımı, Faiz ve Ceza Davası
Ölümlü kazalar taksirle ölüme neden olma suçunu oluşturduğundan, tazminat talepleri bakımından 15 yıllık ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m. 109/2). Bu süre sürücü için olduğu kadar işleten ve sigortacı için de geçerlidir ve uygulanması için ceza davasının açılmış olması gerekmez.
31 Temmuz 2026'dan sonraki kazalarda faizin başlangıcı değişmiştir. Ölenin kazancının bilindiği döneme ait tazminata kaza tarihinden, bilinmeyen döneme ait tazminata karar tarihinden itibaren faiz işletilir (TBK m. 55/3). Önceki kazalarda eski uygulama sürer.
Ceza davası kendiliğinden yürür, şikayete bağlı değildir. Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m. 74). Tazminat davasında kusur yeniden incelenir. Bu nedenle ceza dosyasındaki bilirkişi raporu aleyhe olsa bile tazminat davasında farklı bir sonuca ulaşılabilir. Kusur incelemesi için trafik kazası kusur oranı yazımıza bakılabilir.
Son güncelleme: 03.10.2026.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Her kaza kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.