İdare Hukuku

İdare hukuku avukatı hangi işlere bakar?

İdare hukuku, kamu kurumlarının işlem ve eylemlerini ve bunların yargısal denetimini konu alır. Bir bakanlığın, valiliğin, belediyenin, üniversitenin ya da başka bir kamu kurumunun tek taraflı olarak aldığı kararlar idari işlemdir: atama ve nakil kararları, disiplin cezaları, ruhsat iptalleri, sınav sonuçları, imar uygulamaları ve idari para cezaları bunun örnekleridir. Bu işlemlerin hukuka uygunluğunu idari yargı denetler.

İdare avukatı; idari işlemin iptali için dava açılması, idarenin işlem veya eyleminden doğan zararın tazmini, memurların disiplin ve özlük haklarına ilişkin uyuşmazlıklar, idari para cezalarına itiraz ve mahkeme kararlarının idarece uygulanmasının takibi işlerinde hukuki yardımda bulunur.

İdari yargıda yazılı yargılama usulü uygulanır ve inceleme evrak üzerinde yapılır (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 1). Bu nedenle dava dilekçesi ve ekindeki belgeler davanın çerçevesini belirler. Süreler de kısadır ve hak düşürücüdür; ilk yapılacak iş, işlemin tebliğ tarihinin ve başvuru yolunun doğru belirlenmesidir.

İptal davası ile tam yargı davası arasındaki fark nedir?

İdari dava açma süresi ne kadardır?

Özel kanunlarda ayrı bir süre gösterilmemişse dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m. 7). Özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülebildiği için, işlemin dayandığı kanunun ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

1. 1

   İdareye başvuru ve zımni ret: 30 gün

   İlgili, hakkında bir işlem veya eylem yapılması için idareye başvurabilir. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve bu 30 günün bitiminden itibaren dava açma süresi işlemeye başlar (m. 10).

2. 2

   Üst makama başvuru

   İşlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi, dava açma süresi içinde üst makamdan istenebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava süresini durdurur. 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; süre kaldığı yerden işlemeye devam eder ve başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır (m. 11).

3. 3

   İdari eylemlerde ön başvuru: 1 yıl ve 5 yıl

   İdari eylem nedeniyle zarara uğrayan kişi, dava açmadan önce eylemi öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurarak zararının giderilmesini istemelidir. İstek reddedilirse veya 30 gün içinde cevap verilmezse dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir (m. 13).

4. 4

   Düzenleyici işlemler

   Yönetmelik gibi ilanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar. Ancak bu düzenleme kişiye uygulandığında, ilgili hem uygulama işlemine hem düzenleyici işleme karşı birlikte dava açabilir (m. 7/4).

Dava açmak işlemin uygulanmasını durdurur mu?

Hayır. İdari dava açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (m. 27/1). İşlemin dava süresince uygulanmaması için mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması istenmelidir. Mahkeme bu kararı ancak iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde verebilir: işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması (m. 27/2).

• Karar kural olarak idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir.
• Yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki karara karşı, tebliği izleyen günden itibaren 7 gün içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar kesindir (m. 27/7).
• Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez (m. 27/10).
• Vergi mahkemesinde dava açılması ise, tarh edilen vergi ve cezanın dava konusu edilen bölümünün tahsilini kendiliğinden durdurur (m. 27/4).

Memur disiplin cezalarına karşı hangi yollara başvurulabilir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu beş disiplin cezası öngörür: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma (m. 125). Disiplin sürecinde en sık hukuka aykırılık sebepleri savunma hakkı ve sürelerle ilgilidir:

• Savunma hakkı: Memurun savunması alınmadan disiplin cezası verilemez; savunma için verilen süre 7 günden az olamaz (m. 130).
• Soruşturma zamanaşımı: Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında 1 ay, memurluktan çıkarma cezasında 6 ay içinde soruşturmaya başlanmazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar (m. 127).
• Ceza zamanaşımı: Fiilin işlendiği tarihten itibaren en geç 2 yıl içinde disiplin cezası verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar (m. 127).
• İtiraz: Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz mercii 30 gün içinde karar verir (m. 135).
• Dava: Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir (m. 135). Dava süresi kural olarak 60 gündür.

Atama ve nakil işlemleri, görevde yükselme, derece ve kademe ilerlemesi ile intibak işlemleri de iptal davasına konu olabilir. Bu konularda 657 sayılı Kanun'a göre derece ve kademe ilerlemesi ve intibak işlemi nedir yazılarına bakabilir, kendi durumunuzu derece kademe hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

İdari para cezasına nasıl itiraz edilir?

Trafik cezaları başta olmak üzere pek çok idari para cezasına karşı başvuru yolu idare mahkemesi değil, sulh ceza hakimliğidir. Karara karşı, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilir; bu sürede başvurulmazsa ceza kesinleşir (Kabahatler Kanunu m. 27). Hakimliğin kararına karşı, tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir (m. 29); kanunda belirlenen tutarın altındaki cezalarda hakimliğin kararı kesindir.

• Kanununda ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları, tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir. Ceza bu süre içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır (m. 17/6).
• Cezanın ödenmiş olması, karara karşı başvuru hakkını ortadan kaldırmaz (m. 17/6).
• Bazı kanunlar idari para cezaları için idare mahkemesini görevli kılar veya farklı süreler öngörür. Aynı işlemle birlikte idari yargının görev alanına giren başka bir karar da verilmişse (örneğin para cezasıyla birlikte ruhsat iptali), hukuka aykırılık iddiaları idari yargıda birlikte görülür (m. 27/8).

Trafik cezalarına ilişkin ayrıntılar için yeni trafik cezaları 2026, trafik cezası sorgulama ve ödeme işlemleri ve motosiklet trafik cezaları yazılarına bakabilirsiniz.

İdareden hangi hallerde tazminat istenebilir?

İdare, yürüttüğü hizmetin kurulmasında veya işleyişinde bir aksaklık nedeniyle (hizmet kusuru) kişilere verdiği zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Uygulamada sık görülen örnekler şunlardır: kamu hastanelerindeki tıbbi uygulama hataları, yol ve altyapı kusurlarından doğan kazalar, hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla tespit edilen işlemler nedeniyle yoksun kalınan gelir ve mahkeme kararlarının süresinde uygulanmaması.

Zarar bir idari eylemden doğmuşsa, dava açmadan önce 1 yıl ve her halde 5 yıl içinde idareye başvurulması zorunludur (m. 13). Zarar bir idari işlemden doğmuşsa doğrudan veya iptal davasıyla birlikte tam yargı davası açılabilir (m. 12). Kamu hastanelerine ilişkin talepler için malpraktis tazminat davası yazısına bakabilirsiniz.

Mahkeme kararı ne zaman uygulanır, karara karşı nereye başvurulur?

• Kararın uygulanması: İdare, mahkemenin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarını gecikmeksizin uygulamak zorundadır; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak 30 günü geçemez (m. 28/1). Karar uygulanmazsa idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (m. 28/3).
• İstinaf: İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir. Kanunda belirlenen parasal sınırın altında kalan davalarda ilk derece mahkemesinin kararı kesindir (m. 45).
• Temyiz: Bölge idare mahkemesinin kanunda sayılan davalara ilişkin kararları, tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilir. Kamu görevinden veya meslekten çıkarma, öğrencilikten çıkarma, imar planları ve ülke çapında yapılan sınavlara ilişkin davalar bunlar arasındadır (m. 46).
• 2026 değişikliği: 16 Temmuz 2026 tarihli değişiklikle, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlara karşı, kanunda sayılan istisnalar dışında, 30 gün içinde temyiz yolu açılmıştır (m. 46/2).

Sınır dışı etme ve idari gözetim kararlarına karşı ne yapılabilir?

Yabancılar hakkında verilen sınır dışı etme (deport), idari gözetim, ikamet izni başvurusunun reddi ve giriş yasağı kararları da idari işlemdir ve yargı denetimine tabidir. Bu kararlara karşı başvuru süreleri genel sürelerden kısadır ve karar türüne göre başvurulacak merci değişir. Ayrıntılar için Türkiye'de sınır dışı etme (deport) rehberi ve idari gözetim hakkında bilinmesi gerekenler yazılarına bakabilirsiniz.

Karabük'teki idari işlemlere karşı dava nerede açılır?

Karabük'teki kamu kurumlarının işlemlerine karşı açılacak davalara Karabük İdare Mahkemesi bakar. Mahkeme 2025 yılında kurulmuştur; daha önce Karabük'teki idari davalar Kastamonu İdare Mahkemesi'nde görülüyordu ve o tarihte devam eden dosyalar Karabük'e gönderilmiştir. Karabük İdare Mahkemesi, adliye ana binasında değil, Karabük Belediyesi binasının 7. katında hizmet vermektedir. Karabük'te vergi mahkemesi bulunmadığından vergi uyuşmazlıklarında görevli mahkeme Zonguldak Vergi Mahkemesi'dir; vergi davası dilekçesi, Zonguldak'a gönderilmek üzere Karabük İdare Mahkemesi'ne de verilebilir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 4).

İdari para cezalarına karşı başvurular ise Karabük Sulh Ceza Hakimliği'ne yapılır. Büromuz Karabük merkezdedir; başka şehirlerdeki idari uyuşmazlıklar için online danışmanlık ile görüşme yapılabilir. İdari davalar kural olarak dosya üzerinden yürüdüğü için davanın başka bir şehirde görülmesi takibi güçleştirmez.

İdari davada avukat zorunlu mudur, ücret nasıl belirlenir?

İdari davalarda avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak yargılama yazılı yürüdüğü ve dava dilekçesi davanın çerçevesini belirlediği için, sürenin ve hukuka aykırılık sebeplerinin dilekçede doğru ortaya konulması sonucu doğrudan etkiler.

Avukatlık ücreti, işin kapsamına göre avukatla yapılan yazılı sözleşmeyle belirlenir; Türkiye Barolar Birliği'nin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında ücret kararlaştırılamaz. Danışma görüşmesinin süresi, ücreti ve işleyişi online danışmanlık sayfasında yazılıdır.

İdare hukuku alanındaki hizmetler

• İptal Davası
• Tam Yargı (Tazminat) Davası
• Memur Disiplin Cezalarına İtiraz
• Atama, Nakil ve Özlük Hakları
• Derece, Kademe ve İntibak İşlemleri
• İdari Para Cezalarına İtiraz
• Güvenlik Soruşturması Uyuşmazlıkları
• Yürütmenin Durdurulması Talebi

İdare hukuku yazıları

Tüm yazılar: makaleler

Sık sorulan sorular