İş kazası veya meslek hastalığı geçiren işçiler; SGK ödemesinden bağımsız olarak işverenden maddi ve manevi tazminat talep edebilir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenin koruyucu önlemleri almaması, tazminat sorumluluğunun temel kaynağıdır. Karabük'te iş kazası ve meslek hastalığı tazminatı sürecinizde Yılmaz & Çolak Avukat Ortaklığı olarak hukuki destek sunuyoruz. Tahmini tazminat tutarınızı öğrenmek için İş Kazası Tazminat Hesaplama Aracı'nı kullanabilirsiniz.
İş Kazası Nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesi iş kazasını şu şekilde tanımlar: sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş sebebiyle veya göreve giderken ya da dönerken meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaydır.
İş Kazasının SGK Tarafından Tespiti
İş kazasının yasal sonuçlar doğurabilmesi için işveren tarafından SGK'ya bildirilmesi zorunludur. İşveren bu bildirimi kazanın olduğu tarihten itibaren 3 iş günü içinde yapmak zorundadır.
İş kazası dosyalarında öncelikle SGK'ya başvurulması gerekmektedir. İşverenin iş kazasını bildirmediği durumlarda işçinin başvurusu üzerine SGK tahkikat yaparak iş kazasını tespit edebilir. SGK'nın iş kazası olarak tespitte bulunmaması halinde ise öncelikle iş mahkemesinde tespit davası açılması gerekmektedir.
Meslek Hastalığı Nedir?
5510 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca meslek hastalığı; sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden doğan ya da tekrarlanması sebebiyle ortaya çıkan geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engelliliktir.
Meslek hastalıkları Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne ekli listede gruplar halinde sayılmıştır. Listede yer almayan bir hastalığın meslek hastalığı olup olmadığı ise Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu tarafından belirlenir. Meslek hastalığı tanısı konulduğu takdirde işveren, 3 iş günü içinde SGK'ya bildirimde bulunmakla yükümlüdür.
Tazminat Türleri
Maddi Tazminat
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğranılan maddi kayıpların tazmini talep edilebilir. Hesaba dahil edilebilecek başlıca kalemler şunlardır:
- Kazanç kaybı: Kaza nedeniyle çalışılamayan dönem ve kalıcı maluliyet halinde ileride elde edilemeyecek gelir
- Tedavi giderleri: SGK tarafından karşılanmayan sağlık harcamaları
- Bakıcı giderleri: Kalıcı iş göremezlik durumunda gerekli bakım masrafları
- Maluliyet tazminatı: Sürekli iş göremezlik oranına göre hesaplanan gelir kaybı karşılığı
SGK tarafından yapılan ödemeler (geçici/sürekli iş göremezlik geliri) tazminattan mahsup edilir; ancak SGK ödemesi tazminatı karşılamıyorsa aradaki fark işverenden talep edilebilir. Tahmini tutarı öğrenmek için İş Kazası Tazminat Hesaplama Aracı'nı kullanabilirsiniz.
Manevi Tazminat
İş kazası veya meslek hastalığı sonucunda işçinin yaşadığı acı, elem ve ıstırap için manevi tazminat talep edilebilir. Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca hâkim, durumun gereklerine göre manevi tazminata hükmedebilir; bu tazminat SGK ödemelerinden bağımsız olarak talep edilir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
İş kazası sonucu hayatını kaybeden işçinin bakmakla yükümlü olduğu yakınları, işverene karşı destekten yoksun kalma tazminatı davası açabilir. Tazminat, ölenin hayatta olsaydı yakınlarına sağlayacağı destek miktarı esas alınarak aktüerya hesabıyla belirlenir.
Kime Karşı Dava Açılır?
Asıl İşveren ve Alt İşveren
Alt işveren yanında çalışan bir işçi iş kazası geçirirse hem alt işveren hem de asıl işveren birlikte (müteselsilen) sorumludur. Bu durum, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluk hükümlerine dayanmaktadır. Müteselsil sorumluluk, işçinin tazminat talebini her iki işverene ya da yalnızca birine yöneltmesine imkân tanır.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2025/5431 E., 2025/6607 K. sayılı kararında bu ilke şu şekilde ifade edilmiştir: Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Alt işverenin işçisi iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğradığı zarar için tazminat davasını asıl işveren ve alt işverene birlikte veya yalnızca birine karşı açabilir. Asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan ve tazminat sorumluluğunu yalnızca alt işverene yükleyen sözleşme, bu sözleşmenin tarafı olmayan işçiyi veya mirasçılarını bağlamaz.
SGK'nın Rücu Hakkı
SGK, iş kazasının işverenin kusuru sonucu gerçekleştiğini tespit ederse, yaptığı ödemeleri işverenden rücu yoluyla geri alabilir. Bu durum işçinin tazminat hakkını etkilemez.
Dava Süreci
1. İş Kazasının Bildirimi ve SGK Tespiti
Kaza geçirildiğinde öncelikle işveren aracılığıyla SGK'ya bildirim yapılması gerekir. İşveren bildirimi yapmamışsa veya SGK iş kazasını tescil etmemişse, iş kazasının tespiti için iş mahkemesine başvurulabilir.
2. Arabuluculuk Aşaması
İş kazası ve meslek hastalığı tazminat davaları, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin 3. fıkrası gereği zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır. Taraflar dilerlerse ihtiyari olarak arabuluculuk yoluna başvurarak anlaşma sağlayabilir.
3. İş Mahkemesinde Dava
Arabuluculuk yoluna gidilmemiş veya taraflarca sonuçlandırılamamışsa tazminat davası iş mahkemesinde açılır. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu görevi üstlenir. Dava, işçinin ikametgahı veya iş kazasının gerçekleştiği yer mahkemesinde görülebilir.
Davada maluliyet oranı öncelikle SGK tarafından belirlenir; belirlenen orana itiraz edilmesi halinde SGK Yüksek Sağlık Kurulu yeniden değerlendirme yaparak oranı tespit eder. Bilirkişi raporu tazminat miktarının belirlenmesinde belirleyici rol oynar. İlk derece ve istinaf dahil toplam yargılama süresi genellikle 2 ila 3 yıl arasında değişmektedir; işçilik alacağı davalarının aksine bu süreç yaralanmanın boyutuna bağlı kontrol muayenesi ihtiyacı nedeniyle daha uzun sürebilmektedir. Kontrol muayenesi gerekmesi halinde süreç daha da uzayabilir.
Zamanaşımı
İş kazası veya meslek hastalığından doğan tazminat alacaklarında zamanaşımı süresi Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde belirlenir. Genel kural olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Bazı hallerde bu süre daha da uzayabilir; özellikle olayın aynı zamanda suç niteliği taşıdığı ve ceza zamanaşımının 10 yıldan daha uzun olduğu durumlarda, tazminat davası bu daha uzun ceza zamanaşımı süresinden yararlanır. Zamanaşımı süresinin başlangıcı, zarara ve zararı verene öğrenme tarihiyle bağlantılıdır. Hak kaybı yaşanmaması için kaza tarihinden itibaren gecikmeksizin hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Karabük'te İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tazminatı
Karabük'te iş kazası ve meslek hastalığı tazminat davaları Karabük İş Mahkemesi'nde görülmektedir. İlin sanayi yapısı ve organize sanayi bölgelerindeki üretim faaliyetleri göz önüne alındığında, iş kazası riskleri bölgede önemini korumaktadır. İş kazasına ilişkin belgelerin toplanması ve SGK süreçlerinin takibi için yerel avukattan destek almak süreci önemli ölçüde hızlandırır. Büromuz Karabük'te iş kazası ve meslek hastalığı tazminatı davalarında hukuki destek sunmaktadır. Online danışmanlık randevusu alabilir veya WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.