Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin boşanma kararı ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde önceden uzlaşarak açtıkları, protokolün hâkim tarafından onaylanmasıyla tek duruşmada sonuçlanabilen bir boşanma türüdür. TMK m.166/3 kapsamında düzenlenen bu yol, tarafların doğru hazırlanmış bir protokolle süreci hızlandırmasına olanak tanır.
Çekişmeli boşanma davalarından farklı olarak anlaşmalı boşanmada kusur tartışması yapılmaz; hâkim yalnızca tarafların iradesini ve protokolün uygunluğunu denetler.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Anlaşmalı boşanma davası; eşlerin nafaka, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı ve diğer boşanma sonuçları konusunda yazılı olarak uzlaştıkları ve bu anlaşmayı hâkim onayına sundukları dava türüdür.
Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası (TMK m.166/3) bu dava türü için özel bir hukuki zemin oluşturur. Hâkim, protokolü incelemek, tarafların beyanlarını bizzat almak ve çocukların menfaatini korumak zorundadır. Hâkimin uygun görmediği bir madde protokolden çıkarılabilir; taraflar değişikliği kabul etmezse dava çekişmeliye dönüşebilir.
Anlaşmalı boşanmanın hukuki koşulları ve süreci hakkında daha kapsamlı bilgi için Anlaşmalı Boşanma Davası ve Şartlar makalemizi inceleyebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Şartları
Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için dört koşulun bir arada bulunması gerekir.
Evlilik En Az Bir Yıl Sürmüş Olmalıdır
Resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar geçen süre bir yıldan kısa ise anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır. Bu durumda eşler, özel boşanma sebeplerinden birine dayanarak çekişmeli boşanma davası açabilir.
Her İki Eş Birlikte Başvurmalı ya da Davayı Kabul Etmelidir
Taraflar birlikte dava açabileceği gibi, bir tarafın açtığı davayı diğer tarafın kabul etmesi de yeterlidir. Ancak kabul beyanı duruşmada hâkime bizzat yapılmalıdır.
Taraflar Duruşmaya Bizzat Katılmalıdır
Her iki eş duruşmada bizzat hazır bulunmak zorundadır; yalnızca vekil aracılığıyla katılım anlaşmalı boşanma için geçerli değildir. Beyanlar hâkimce duruşma tutanağına geçirilir.
Hâkim Protokolü Uygun Bulmalıdır
Hâkim, protokolü bağımsız olarak inceler; çocukların ya da ekonomik açıdan zayıf eşin menfaatini zedelediğini değerlendirdiği maddelerde değişiklik yapılmasını isteyebilir. Değişiklik kabul edilmezse dava çekişmeliye dönüşür.
Boşanma Protokolünde Neler Yer Alır?
Boşanma protokolü; tarafların tüm anlaşma maddelerini ve imzalarını içeren yazılı belgedir. Mahkemeye sunulduğunda hâkim tarafından incelenir ve boşanma kararına eklenir. Protokolde mutlaka düzenlenmesi gereken konular şunlardır:
Velayet: Müşterek çocukların hangi ebeveyne bırakılacağı.
Kişisel ilişki: Velayeti olmayan ebeveynin çocukla görüşme gün, saat ve koşulları.
İştirak nafakası: Velayeti almayan ebeveynin çocuğun giderlerine katkısı için ödeyeceği aylık tutar.
Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş talep etmişse düzenlenecek miktar ve süresi. Nafaka talep edilmiyorsa bu husus da protokolde açıkça belirtilmelidir.
Mal paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma rejimine göre tasfiye ya da tarafların anlaştığı farklı bir dağılım.
Nafaka miktarı için Nafaka Hesaplama Aracı'nı kullanabilirsiniz. Nafaka türleri hakkında ayrıntılı bilgi için Nafaka Çeşitleri makalemize bakabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci
Protokolün Hazırlanması
Dava açılmadan önce tarafların tüm konularda uzlaşması ve bu uzlaşmayı eksiksiz biçimde protokole yansıtması gerekir. Belirsiz ya da eksik maddeler duruşmada sorun yaratabilir; hâkimin değişiklik istemesi durumunda süreç uzayabilir.
Dava Açılması
Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin birlikte ikamet ettiği ya da son altı ay birlikte oturduğu yerdeki Aile Mahkemesi'nde açılır. Dava açılırken boşanma dilekçesi ve protokol mahkemeye sunulur; harç ile gider avansı ödenir.
Duruşma ve Karar
Her iki tarafın duruşmaya bizzat gelmesi zorunludur. Protokolün eksiksiz olması ve tarafların beyanlarının tutarlı olması halinde dava tek celsede karara bağlanabilir. Hâkim; protokolü inceler, tarafların beyanlarını alır ve uygun görürse boşanmaya hükmeder.
Kararın Kesinleşmesi ve Tescili
Boşanma kararı taraflara tebliğ edilir. İstinaf yoluna başvurulmaz ya da başvurudan vazgeçilirse karar kesinleşir. Kesinleşmiş karar nüfus müdürlüğüne bildirilerek medeni durum değişikliği tescil ettirilir.
Karabük'te Anlaşmalı Boşanma Davası
Karabük'te anlaşmalı boşanma davaları 1. ve 2. Aile Mahkemesi'nde görülmektedir. Safranbolu başta olmak üzere ilçelerde bağımsız aile mahkemesi bulunmadığından davalar aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Boşanma davasında yetki kesin yetki niteliği taşımadığından, taraflarca yetki itirazı gündeme gelmezse eşlerin belirlediği yerde dava açılabilir.
Eksiksiz bir protokolle açılan davalarda süreç kısa sürede tamamlanabilmektedir.
Protokol hazırlığından dava sürecine kadar her aşamada online danışmanlık hizmetimizden yararlanabilirsiniz. Aile hukukuna ilişkin diğer hizmetlerimiz için Aile Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.